Odfrankowienie – rozliczenie z bankiem

14 października 2020

Odfrankowienie – rozliczenie z bankiem

Podobne wątpliwości jak w przypadku unieważnienia umowy pojawiają się także w odniesieniu do orzeczeń, w których sądy zastosowały tzw. odfrankowienie. W tym miejscu należy przypomnieć, iż takie rozstrzygnięcie opiera się zwykle na założeniu, że umowa może być nadal wykonywana po usunięciu z niej zapisów abuzywnych. Jak wygląda rozliczenie frankowiczów z bankiem w przypadku stwierdzenia odfrankowienia przez sąd?

Odfrankowienie umowy – co oznacza?

Sąd zasądza na rzecz kredytobiorców zwrot tzw. rat nadpłaconych, czyli różnicy pomiędzy wysokością rat faktycznie zapłaconych a rat należnych na podstawie umowy pozbawionej zapisów abuzywnych mówiących o przeliczaniu po kursie CHF. Tym samym traktuje kredyt frankowy tak jakby był kredytem udzielonym w złotych polskich, przy pozostawieniu w mocy wszelkich pozostałych parametrów umowy, w tym oprocentowania opartego o stawkę LIBOR.

kancelaria pomoc frankowiczom

Jak wygląda rozliczenie z bankiem w przypadku odfrankowienia?

Dla obliczenia wartości „nadpłaconych rat” należy od sumy rat faktycznie wpłaconych odjąć sumę rat należnych zgodnie z powyższymi założeniami. Z uwagi na skomplikowany charakter takich wyliczeń, sądy zwykle posługują się opinią biegłego. Obliczenie nadpłaty nie przysparza zwykle biegłym problemu, o ile kredytobiorca przez cały czas spłacał kredyt w złotówkach.

Jednakże w przypadku zawarcia aneksu „antyspreadowego” i spłaty bezpośrednio w CHF również pojawia się problem, po jakim kursie należy obliczyć równowartość tych spłat w złotych polskich, aby od tej kwoty odjąć następnie kwotę rat należnych przy założeniu spłaty bez przeliczeń kursowych. Biegli stosują bardzo różne praktyki w tym zakresie, od stosowania średniego kursu NBP, kursu sprzedaży NBP, po całkowite pominięcie spłat dokonanych przez kredytobiorców w CHF. Jak pokazuje praktyka, w przypadku braku skutecznego zakwestionowania opinii przez strony najczęściej jest ona przyjmowana przez sąd, który zasądza kwotę obliczoną przez biegłego.

Nowy nurt orzeczniczy a odfrankowienie

W ostatnim czasie ukształtował się nowy nurt orzeczniczy. Mianowicie, niektórzy sędziowie wskazują na brak podstawy spełniania świadczeń w CHF w oparciu klauzulę waloryzacyjną uznaną za niedozwoloną, a zatem niewiążącą konsumenta. Przykładem takiego orzeczenia może być wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 18.10.2019 r., sygn. XII C 2353/18. Stan faktyczny w tej sprawie był analogiczny jak w opisanych powyżej.

Powodowie zawarli z bankiem umowę kredytu indeksowanego, który był wypłacony w złotówkach i jego spłata również następowała początkowo w złotówkach, a następnie we frankach szwajcarskich. Uznając klauzule pozwalające na przeliczanie kwoty kredytu po kursie CHF za abuzywne, a zatem nie wiążące dla konsumentów, sąd wskazał jednak, że „od momentu zawarcia aneksu do umowy w styczniu 2015 r. powodowie uiszczają raty kredytu aż do października 2017 r. we frankach szwajcarskich. Powyższe – w następstwie eliminacji postanowień pierwotnie wprowadzających w umowie mechanizm indeksacji – oznacza, iż całość świadczeń spełnionych przez powodów w walucie szwajcarskiej ma charakter świadczeń nienależnych. (…) Powodowie zobowiązani byli do dokonywania spłat kredytu, mechanizm indeksacyjny został z umowy wyeliminowany, to oznacza, że powodowie mogą domagać się zwrotu całości kwot uiszczonych, ale w walucie szwajcarskiej”.

Reasumując powyższe, należy wskazać, że – jakkolwiek kwestia abuzywności klauzul przeliczeniowych w kredytach indeksowanych czy denominowanych nie budzi już większych wątpliwości w orzecznictwie – to kwestia rozliczeń między kredytobiorcą a bankiem po uprawomocnieniu się wyroku sądu dotyczącego takiej umowy może wiązać się z różnego rodzaju rozstrzygnięciami.

Dlatego w tego rodzaju sprawie warto jest konstruować żądania w oparciu o konstrukcję roszczeń ewentualnych, a nade wszystko, korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika posiadającego doświadczenie w prowadzeniu tego typu spraw.

Współautor: adwokat Natalia Kozłowska

Wojciech Bochenek

Wojciech Bochenek

Radca Prawny

wojciech.bochenek@bochenekiwspolnicy.pl

Komplementariusz w Bochenek i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych. Ukończył Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Ekspert prawa bankowego i praw konsumenta. Posiada wieloletnie doświadczenie...czytaj więcej

Czytaj również


PKO BP chce ugód czy zabezpieczenia swoich roszczeń?

Bank PKO BP dnia 4. października uruchomił proces zawierania ugód z kredytobiorcami. Do tej pory

Czytaj więcej
sredni-NBP

Kurs średni NBP w sprawach frankowych – argumentacja prawna kontra argumentacja banków

Na początku września TSUE rozpatrując sprawę węgierską wskazał na możliwość zastąpienia abuzywnych zapisów umownych średnim

Czytaj więcej
wygrane-wrzesien

Wygraliśmy 71 spraw frankowych we wrześniu!

Po podsumowaniu dotychczasowych osiągnięć naszej kancelarii pora na podsumowanie ostatniego miesiąca, który pod każdym względem

Czytaj więcej

Czy mediacja przed KNF przerywa bieg przedawnienia banków?

Program ugód PKO BP, który wystartował 4. października br. nie cieszy się zbyt dużym zainteresowaniem

Czytaj więcej