Zmiany w procedurze cywilnej – nadchodzi informatyzacja postępowania sądowego

17 czerwca 2021

Zmiany w procedurze cywilnej – nadchodzi informatyzacja postępowania sądowego

Informatyzacja postępowania cywilnego stała się przedmiotem debaty publicznej, podczas pierwszej fali pandemii Covid-19, kiedy to na okres prawie 3 miesięcy praca sądów została znacznie ograniczona. Każdy pamięta ten stan, kiedy została wstrzymana wysyłka korespondencji z sądów, odwoływane były rozprawy, a sprawy oczekujące na rozstrzygnięcie spadły z wokandy. Wraz z wydłużającym się stanem epidemii, ustawodawca w poszczególnych uregulowaniach dotyczących tarczy antykryzysowej wprowadzał rozwiązania mające na celu usprawnienie działania wymiaru sprawiedliwości w czasie, kiedy kontakty międzyludzkie znacznie zostały ograniczone.

Pomoc-frankowiczom

Pierwsze zmiany KPC w czasie Covid-19

Pierwsze zmiany przebiegu postępowania cywilnego dotyczyły wprowadzenia możliwości odbywania rozpraw w formie zdalnej oraz wydawanie wyroków na posiedzeniu niejawnym. Wraz z mijającymi tygodniami, można zaobserwować, że sędziom przypadło do gustu rozstrzyganie spraw na posiedzeniach niejawnych. Nieco słabiej przyjęły się rozwiązania dotyczące odbywania rozpraw w formie zdalnej, ale i tu można było zaobserwować pewne przełamanie.

Postępowanie cywilne wchodzi w XXI wiek?

28 maja sejm przyjął ustawę o  zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Ustawa swoja treścią i założeniami znacznie wpłynie na przebieg postępowania cywilnego. Ustawa została przedłożona do podpisu Prezydentowi, który uczynił to w dniu 9 czerwca 2021 r. Termin jej podpisania jest w tym przypadku bardzo istotny, gdyż vacatio legis tej ustawy wynosi 14 dni od dnia jej publikacji.

Przyjęta ustawa wprowadza szereg zmian w procedurze cywilnej, spośród których najważniejsze zmiany dotkną następujących obszarów:

rozpraw i posiedzeń jawnych. Zgodnie z przyjętymi regulacjami, rozprawy oraz posiedzenia jawne będą odbywać się w sposób zdalny, z wykorzystaniem urządzeń porozumiewania się na odległość. Co istotne, ustawodawca zapewnia również wsparcie osób, które nie mają możliwości skorzystania z urządzeń technicznych umożliwiających odbycie rozprawy w takiej formie, poprzez zorganizowanie pomieszczenia w sądzie, umożliwiającego odbycie rozprawy z wykorzystaniem urządzeń elektronicznych.

doręczenia korespondencji z sądu. Ustawodawca w zakresie informatyzacji i cyfryzacji postępowania cywilnego poszedł o krok dalej wskazując, że korespondencja z sądu będzie dostarczana stronom za pośrednictwem portalu informacyjnego. Z pewnością przyjęte rozwiązanie jest pożądane, aczkolwiek zbyt krótki okres vacatio legis może w pierwszych tygodniach obowiązywania dostarczyć wiele trudności technicznych i organizacyjnych po stronie sądów oraz pełnomocników. Nowa rzeczywistość będzie wymagała przestawiania się z dotychczasowych przyzwyczajeń i nawyków na nowe regulacje, które z pewnością w przyszłości będą coraz liczniej wchodzić do postępowań cywilnych. Za datę doręczenia przesyłki za pośrednictwem portalu informacyjnego będzie uznawana data zapoznania się z pismem. W przypadku braku zapoznania się z pismem, zastosowanie znajdzie skutek doręczenia, który tradycyjnie wynosi 14 dni, licząc od  momentu umieszczenia pisma w systemie informatycznym.

wymogów formalnych pism procesowych. Nowelizacja regulacji przyjętej na czas trwania epidemii Covid-19 wprowadza obowiązek wskazania w pierwszym piśmie procesowym składanym przez zawodowego pełnomocnika wskazanie adresu poczytny elektronicznej i numeru telefonu. Brak wskazania tych danych, będzie stanowić brak formalny pisma procesowego.

składu rozstrzygającego sprawy. Zgodnie z przyjętą ustawą, sprawy w I jak i II instancji będą rozpoznawane w składzie jednego sędziego.

Zmiana procedury cywilnej w zakresie spraw z udziałem konsumenta?

W ostatnich dniach maja pojawiła się informacja o kolejnych zmianach dotyczących procedury cywilnej, tym razem dotykającej problematyki sporów z konsumentami wywołanej ostatnimi orzeczeniami TSUE w polskich sprawach.

Projektowane zmiany mają zwiększyć bezpieczeństwo spraw z udziałem konsumentów w postępowaniu nakazowym z roszczeń opartych na wekslu. Sąd będzie miał obowiązek z urzędu zweryfikować treść umowy zabezpieczonej wekslem, na podstawie której przedsiębiorca dochodzi roszczeń.  Przedsiębiorca dochodzący roszczeń opartych na wekslu, będzie miał obowiązek załączenia do treści pozwu umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem, wraz z deklaracją wekslową.

Co istotne, obniżeniu ulegnie również opłata związana ze złożeniem sprzeciwu, która będzie wynosić maksymalnie 750 zł.

Projektowane zmiany należy oceniać pozytywnie, gdyż zwiększają ochronę konsumentów w sporach z przedsiębiorcami. Dodatkowo propozycje zmian uwzględniają ostatnio zapadłe orzeczenia TSUE w polskich sprawach, w których Trybunał jednoznacznie wskazał, że procedurę należy zmodyfikować w taki sposób, aby zapewniała należytą ochronę konsumentowi i nie pozbawiała go możliwości skorzystania z ochrony prawnej, poprzez zbyt krótki czas na złożenie sprzeciwu czy barierę fiskalną.

Oczywiście są to tylko propozycje zmian, ale już sam ich fakt napawa optymizmem. Pozostaje oczekiwać na dalszy rozwój przebiegu procesu legislacyjnego.

Wojciech Bochenek

Wojciech Bochenek

Radca Prawny

wojciech.bochenek@bochenekiwspolnicy.pl

Komplementariusz w Bochenek i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych. Ukończył Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Ekspert prawa bankowego i praw konsumenta. Posiada wieloletnie doświadczenie...czytaj więcej

Czytaj również


Gdzie powinno odbyć się postępowanie sądowe

Ugody w sprawach frankowych.

Co z ugodami w sprawach frankowych? Jak donosi portal bankier.pl jeden z największych banków PKO

Czytaj więcej
korespondencja-frankowicze

Odbiór korespondencji z banku a sprawy frankowe

Pandemia i panujące obostrzenia są w dalszym ciągu obecne w wielu dziedzinach naszego życia. Jaki

Czytaj więcej
TSUE-ochrona-konsumenta

Zgodnie z decyzją TSUE ochrona prawna przysługuje każdemu konsumentowi – C-198/20

Aktywność Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach wykładni przepisów dyrektywy 93/13 jest w ostatnim czasie

Czytaj więcej
statystyki-frankowicze

Rekordowe statystyki Frankowiczów w czerwcu

Czerwiec okazał się rekordowy pod względem ilości zapadłych wyroków w sprawach frankowych. Udało się dotrzeć

Czytaj więcej