Ostatnie dni przyniosły kilka istotnych wydarzeń prawnych, które mogą mieć bezpośrednie znaczenie dla konsumentów i osób dochodzących swoich praw. W centrum uwagi znalazły się sankcja kredytu darmowego i najnowsze stanowisko Sądu Najwyższego, nowe zasady dotyczące kredytów frankowych, a także kwestie odszkodowań dla poszkodowanych w tragicznym wypadku polskiego autokaru na Węgrzech. Każde z tych wydarzeń dotyczy innego obszaru prawa, ale łączy je jedno – mogą mieć realny wpływ na sytuację finansową konsumentów, kredytobiorców oraz osób poszkodowanych w wypadkach i ich rodzin. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje i wyjaśniamy, co oznaczają one w praktyce.

Sąd Najwyższy wzmacnia ochronę kredytobiorców – ważny wyrok w sprawie sankcji kredytu darmowego

Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r. (sygn. II CSKP 89/26) wydał istotne orzeczenie dotyczące sankcji kredytu darmowego. SN wskazał, że dla zastosowania sankcji może wystarczyć jedno naruszenie obowiązków banku określonych w ustawie o kredycie konsumenckim. Szczególne znaczenie ma sytuacja, w której bank nalicza odsetki również od kredytowanych kosztów, np. prowizji, ponieważ całkowita kwota kredytu powinna odpowiadać środkom faktycznie udostępnionym konsumentowi, a nie obejmować kosztów kredytu. 

Orzeczenie jest ważnym sygnałem dla osób posiadających kredyty gotówkowe, konsolidacyjne lub inne kredyty konsumenckie – warto sprawdzić, czy umowa prawidłowo określa kwotę kredytu, koszty, RRSO oraz pozostałe wymagane informacje. Jednocześnie wyrok nie oznacza automatycznie, że każdy kredytobiorca może skorzystać z SKD – konieczna jest analiza konkretnej umowy i występujących w niej nieprawidłowości.

Tragiczny wypadek polskiego autokaru na Węgrzech – jakie odszkodowania przysługują poszkodowanym?

Po tragicznym wypadku polskiego autokaru na Węgrzech, w którym zginęło 12 osób, a kolejni pasażerowie zostali ranni, istotne staje się również pytanie o prawa poszkodowanych i rodzin ofiar. Autokar był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC w PZU, dlatego poszkodowani mogą dochodzić m.in. zadośćuczynienia za krzywdę, zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji, opieki i transportu, a w przypadku śmierci pasażera również określonych świadczeń dla jego bliskich. 

Rzecznik Finansowy przypomniał, że prawa do świadczeń z OC nie trzeba uzależniać od zakończenia postępowania dotyczącego przyczyn wypadku. W zależności od posiadanych polis możliwe jest także dochodzenie świadczeń z ubezpieczeń NNW lub turystycznych, przy czym nie zastępują one roszczeń z OC. PZU zapowiedziało priorytetową obsługę zgłoszeń związanych z wypadkiem, dlatego osoby poszkodowane i ich rodziny powinny możliwie szybko zabezpieczyć dokumentację medyczną, rachunki oraz inne dowody poniesionych kosztów, a przed zawarciem ewentualnej ugody dokładnie przeanalizować zakres wszystkich przysługujących roszczeń.

Ustawa frankowa już obowiązuje. Kto rzeczywiście może skorzystać z nowych zasad?

Od 7 sierpnia 2026 r. obowiązuje tzw. ustawa frankowa, której celem jest przyspieszenie postępowań sądowych dotyczących kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego. Jedną z najważniejszych zmian jest automatyczne wstrzymanie obowiązku spłaty rat po doręczeniu bankowi odpisu pozwu – kredytobiorca nie musi już czekać na decyzję sądu o udzieleniu zabezpieczenia, a rozwiązanie obejmuje również część spraw już toczących się. 

Nowe przepisy przewidują także rozwiązania mające uprościć rozliczenia stron i przyspieszyć rozpoznawanie spraw. Warto jednak podkreślić, że ustawa nie obejmuje wszystkich kredytów walutowych – szczególne zasady dotyczą przede wszystkim kredytów i pożyczek hipotecznych powiązanych z CHF, natomiast osoby posiadające kredyty w euro czy dolarach nie korzystają z ustawowego, automatycznego wstrzymania rat i w dalszym ciągu muszą korzystać z dotychczasowych instrumentów zabezpieczenia. Z tego względu osoby posiadające kredyty frankowe, które rozważają pozew przeciwko bankowi lub już prowadzą postępowanie, powinny sprawdzić, czy i od kiedy nowe przepisy znajdują zastosowanie do ich konkretnej sprawy.

Dlaczego warto znać swoje prawa w obliczu najnowszych zmian?

Opisane zmiany i orzeczenia pokazują, że sytuacja prawna konsumentów i kredytobiorców nadal dynamicznie się zmienia, a nowe regulacje oraz stanowiska sądów mogą mieć bezpośredni wpływ na ich sytuację finansową. Wyrok Sądu Najwyższego dotyczący sankcji kredytu darmowego, nowe zasady dla frankowiczów oraz możliwość dochodzenia odszkodowań przez poszkodowanych i ich bliskich to przykłady spraw, w których znajomość swoich praw może mieć istotne znaczenie. 

W każdym przypadku kluczowa pozostaje jednak indywidualna analiza sytuacji – zarówno treści umowy kredytowej, przebiegu postępowania sądowego, jak i okoliczności powstania szkody. Warto na bieżąco śledzić zmiany w prawie i orzecznictwie oraz, w przypadku wątpliwości, skonsultować swoją sytuację z profesjonalnym pełnomocnikiem z Kancelarii Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy.

Sankcja kredytu darmowego zyskuje na znaczeniu w sporach pomiędzy konsumentami a bankami. Sąd Najwyższy wydał przełomowy wyrok dla rynku kredytów konsumenckich w Polsce. W sprawie o sygnaturze II CSKP 89/26 z dnia 8 lipca 2026 roku Sąd Najwyższy stanął bezkompromisowo po stronie konsumentów. Wyrok ten, będący bezpośrednią kontynuacją prokonsumenckiej linii Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w tym głośnego wyroku TSUE w sprawie C-744/24) – kładzie kres wielu abuzywnym praktykom bankowym stosowanym przy kredytowaniu prowizji i opłat.

Sankcja kredytu darmowego a kredytowanie prowizji – jak banki zwiększały koszty kredytu?

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła umowy kredytu konsolidacyjnego zawartej 16 lutego 2017 r. Mechanizm zastosowany w tej umowie polegał na doliczeniu do finansowanego kapitału wysokiej prowizji za udzielenie kredytu. 

Przy całkowitej kwocie kredytu wynoszącej 158 747 zł bank naliczył prowizję w wysokości 26 922,01 zł, którą następnie „skredytował” – środki zostały przekazane na rachunek techniczny, po czym bank niezwłocznie pobrał je tytułem prowizji. W rezultacie odsetki kapitałowe były naliczane nie tylko od kwoty rzeczywiście przeznaczonej dla konsumenta, lecz od powiększonego kapitału w wysokości 185 669,01 zł.

Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę w drugiej instancji, przyjął stanowisko korzystne dla banku i uznał, że odsetki mogły być naliczane również od skredytowanej prowizji. W konsekwencji wcześniejsze korzystne dla konsumenta rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego zostało zmienione, a powództwo oddalone.

Stanowiska tego nie podzielił jednak Sąd Najwyższy. W całości uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu Najwyższego taki mechanizm wymaga szczegółowej oceny z perspektywy przepisów chroniących konsumentów, w tym prawa krajowego oraz prawa Unii Europejskiej.

Sąd Najwyższy wzmacnia ochronę kredytobiorców – 8 kluczowych zasad sankcji kredytu darmowego (SKD)

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy odniósł się do szeregu fundamentalnych zagadnień związanych z sankcją kredytu darmowego wynikającą z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Przedstawione stanowisko ma istotne znaczenie dla konsumentów, ponieważ porządkuje zasady oceny umów kredytowych i wskazuje, jakie praktyki banków mogą prowadzić do utraty prawa do pobierania od konsumenta odsetek, prowizji i innych kosztów. Z uzasadnienia można wyprowadzić osiem szczególnie istotnych wniosków.

Jedno naruszenie może wystarczyć do zastosowania sankcji kredytu darmowego

Do zastosowania SKD może wystarczyć jedno naruszenie obowiązków określonych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, jeżeli spełnione są pozostałe warunki ustawowe. Konsument nie musi wykazywać wielu uchybień jednocześnie.

Całkowita kwota kredytu nie może być utożsamiana z całkowitym kosztem kredytu

Całkowita kwota kredytu obejmuje środki rzeczywiście udostępnione konsumentowi, natomiast całkowity koszt kredytu obejmuje koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z zawartą umową. Sam fakt, że prowizja została doliczona do kwoty finansowanej przez bank, nie sprawia, że staje się ona kapitałem faktycznie udostępnionym konsumentowi.

Odsetki mogą być naliczane wyłącznie od rzeczywiście udostępnionego kapitału

Bank nie powinien traktować prowizji, opłat ani innych kosztów jako kapitału, od którego nalicza odsetki. Jeżeli część kwoty kredytu została przeznaczona na pokrycie kosztów banku, jej zakwalifikowanie jako kapitału wymaga szczegółowej oceny. Dla sankcji kredytu darmowego istotne jest więc sprawdzenie, od jakiej kwoty bank faktycznie naliczał odsetki.

Techniczny przelew prowizji nie zmienia jej charakteru

Samo zaksięgowanie prowizji na rachunku konsumenta nie oznacza jej rzeczywistego udostępnienia. Jeżeli środki zostały zaksięgowane wyłącznie po to, aby następnie bank mógł pobrać z nich należną sobie prowizję, mamy do czynienia przede wszystkim z operacją techniczną i księgową. Taki zabieg nie powoduje, że prowizja przestaje być kosztem kredytu i staje się kapitałem oddanym konsumentowi do swobodnej dyspozycji. O charakterze danej kwoty decyduje jej rzeczywista funkcja ekonomiczna, a nie wyłącznie sposób jej zaksięgowania.

Prowizja nie powinna być ukrywana w „części kapitałowej” raty

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na znaczenie prawidłowego harmonogramu spłat. Konsument powinien mieć możliwość jednoznacznego ustalenia, jaka część każdej raty stanowi spłatę rzeczywiście udostępnionego kapitału, jaka część odpowiada odsetkom, a jaka innym kosztom wynikającym z umowy. Jeżeli prowizja zostaje włączona do kapitału i następnie jest spłacana przez konsumenta jako część kapitałowa rat, może to prowadzić do naruszenia obowiązków informacyjnych kredytodawcy. Brak odpowiedniego wyodrębnienia poszczególnych elementów raty może stanowić samodzielną podstawę do zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Bank nie może przyznawać sobie blankietowego prawa do zmiany opłat i prowizji 

W ocenie Sądu Najwyższego postanowienia umowne pozwalające bankowi na jednostronną zmianę tabeli opłat i prowizji muszą być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny. Konsument powinien być w stanie ustalić, kiedy i z jakich konkretnych przyczyn bank może zmienić wysokość pobieranych opłat. Ogólne, nieostre lub pozostawiające bankowi nadmierną swobodę przesłanki mogą prowadzić do naruszenia obowiązków informacyjnych i ochrony konsumenta. Nie wystarczy zatem samo zamieszczenie w umowie postanowienia przyznającego bankowi możliwość modyfikacji kosztów – konieczne jest określenie obiektywnych i możliwych do zweryfikowania kryteriów takiej zmiany.

Sankcja kredytu darmowego ma charakter obiektywny

Sąd Najwyższy odrzucił argument, że konsument, który przeczytał umowę, podpisał stosowne oświadczenia lub deklarował znajomość jej warunków, powinien być pozbawiony możliwości skorzystania z sankcji kredytu darmowego. 

Dla zastosowania SKD znaczenie ma przede wszystkim to, czy kredytodawca prawidłowo wykonał nałożone na niego ustawą obowiązki. Subiektywne przekonanie konsumenta o tym, że rozumie treść umowy, jego doświadczenie czy poziom wiedzy ekonomicznej nie mogą zastępować obowiązków informacyjnych banku. SKD nie jest bowiem uzależniona od tego, czy konsument faktycznie poczuł się wprowadzony w błąd, lecz od tego, czy doszło do przewidzianego ustawą naruszenia.

Przy odstąpieniu od umowy znaczenie ma wyłącznie kwota faktycznie udostępniona konsumentowi

Sąd Najwyższy odniósł się również do zasad rozliczenia stron w przypadku odstąpienia od umowy kredytu. Z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim wynika, że konsument powinien zwrócić środki rzeczywiście mu udostępnione, wraz z należnymi odsetkami liczonymi od tej kwoty. 

Nie można natomiast traktować jako kapitału otrzymanego przez konsumenta kwot, które od początku zostały przeznaczone na pokrycie kosztów banku, takich jak prowizja czy opłata przygotowawcza. W konsekwencji również przy rozliczeniu po odstąpieniu nie powinno dochodzić do naliczania odsetek od kosztów, których konsument faktycznie nie otrzymał do swojej dyspozycji.

Przedstawione stanowisko Sądu Najwyższego wzmacnia znaczenie sankcji kredytu darmowego jako instrumentu ochrony konsumenta. Z punktu widzenia kredytobiorcy szczególnie istotne jest to, że ocena prawidłowości umowy nie może ograniczać się wyłącznie do jej nominalnej treści. 

Co wyrok II CSKP 89/26 oznacza dla kredytobiorców w praktyce?

Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie II CSKP 89/26 może mieć istotne znaczenie dla osób posiadających kredyty konsumenckie. W praktyce otwiera on drogę do dochodzenia uprawnień wynikających z sankcji kredytu darmowego (SKD), jeżeli umowa kredytowa zawiera naruszenia wymogów ustawowych. 

Dla kredytobiorcy może to oznaczać przede wszystkim możliwość rozliczenia kredytu bez odsetek i części kosztów dodatkowych, a także odzyskania środków już zapłaconych na rzecz banku z tytułu odsetek, prowizji czy innych opłat objętych sankcją. 

W konsekwencji dalsza spłata może ograniczyć się do pozostałej do zwrotu kwoty kapitału. Każda umowa wymaga jednak indywidualnej analizy, warto zatem zweryfikować treść umowy oraz sposób rozliczenia kredytu, aby ocenić, czy występują przesłanki pozwalające na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.

Jak sprawdzić, czy Twoja umowa kwalifikuje się do sankcji kredytu darmowego?

Banki przez lata konstruowały umowy w sposób skomplikowany, często maskując skredytowane koszty pod płaszczykiem kapitału. Wykrycie tych wad wymaga szczegółowej analizy prawnej i matematycznej.

Kancelaria Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy oferuje kompleksowy i bezpłatny audyt umów kredytowych pod kątem zaistnienia przesłanek do zastosowania sankcji kredytu darmowego w świetle najnowszego wyroku Sądu Najwyższego II CSKP 89/26.

Wypadek podczas żniw może dawać prawo nie tylko do jednorazowego odszkodowania z KRUS, ale również do dodatkowego zadośćuczynienia, renty oraz świadczeń z OC rolnika.

Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy rolniczej, jaki powstał uszczerbek na zdrowiu i kto ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku rolniczego. W przypadku urazu spowodowanego przez kombajn, prasę, ciągnik lub inną maszynę rolniczą poszkodowany rolnik może dochodzić zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji oraz odszkodowania za utratę zdolności do pracy w gospodarstwie. 

Co jest wypadkiem przy pracy rolniczej? 

Podstawowe znaczenie ma ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z art. 11 za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających z nią w związku. 

W praktyce trzeba więc ustalić, co poszkodowany robił w chwili wypadku, dlaczego wykonywał daną czynność oraz czy była ona związana z prowadzeniem gospodarstwa. 

Przykładowo, uraz odniesiony podczas usuwania zapchania kombajnu w czasie koszenia zboża może być uznany za wypadek przy pracy rolniczej. Inaczej może być w przypadku zdarzenia, które nie pozostawało w związku z pracą w gospodarstwie. 

Czy miejsce wypadku ma znaczenie? 

Nie zawsze wypadek musi nastąpić bezpośrednio na terenie gospodarstwa. Znaczenie ma przede wszystkim jego związek z wykonywaniem czynności rolniczych. Ochrona może obejmować również określone zdarzenia podczas transportu płodów rolnych, przejazdu między polami czy wykonywania innych czynności związanych z gospodarstwem. 

Sądy zwracają uwagę na konieczność istnienia związku czasowego, miejscowego i funkcjonalnego pomiędzy zdarzeniem a pracą rolniczą.

Jakie zasady bezpieczeństwa obowiązują przy pracy maszynami? 

Od 7 marca 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 lutego 2024 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie. 

Szczególnie istotna jest zasada, zgodnie z którą regulowanie, konserwacja, naprawa i czyszczenie części ruchomych powinny być wykonywane po unieruchomieniu silnika, wyłączeniu napędzanych zespołów i zabezpieczeniu ich przed przypadkowym uruchomieniem. 

Ma to ogromne znaczenie podczas żniw. Próba usunięcia zapchania podajnika kombajnu lub prasy przy pracującym silniku może doprowadzić do amputacji palców, zmiażdżenia kończyny albo innych ciężkich obrażeń. Naruszenie zasad BHP może być później istotnym elementem przy ustalaniu przyczyn wypadku.

Czy poszkodowany rolnik może otrzymać odszkodowanie z KRUS? 

Tak. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przewiduje jednorazowe odszkodowanie dla ubezpieczonego, który wskutek wypadku przy pracy rolniczej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. 

W 2026 r. wysokość świadczenia wynosi 1431 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Przy 10-procentowym uszczerbku daje to 14 310 zł. 

O wysokości świadczenia nie decyduje jednak sama długość leczenia. Najważniejsze jest ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu zgodnie z obowiązującymi zasadami. 

Czy KRUS może odmówić wypłaty świadczenia? 

Tak. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przewiduje sytuacje, w których świadczenie nie przysługuje, m.in. gdy wypadek został spowodowany umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa ubezpieczonego. Znaczenie może mieć również stan nietrzeźwości lub wpływ środków odurzających, jeżeli poszkodowany w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku. 

Nie każdy błąd poszkodowanego oznacza jednak automatycznie rażące niedbalstwo. Konieczna jest analiza całego zdarzenia. 

W postanowieniu z 18 lipca 2023 r., III UZ 4/23, Sąd Najwyższy zajmował się wypadkiem podczas czyszczenia podajnika ślimakowego kombajnu przy niewyłączonym silniku. Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie przebiegu zdarzenia i zachowania poszkodowanego. 

Czy można otrzymać dodatkowe odszkodowanie poza świadczeniem z KRUS? 

W określonych przypadkach tak. Świadczenie z KRUS i odpowiedzialność cywilna za wyrządzoną szkodę mają różne podstawy prawne.

Zgodnie z art. 415 Kodeksu cywilnego osoba, która z własnej winy wyrządziła drugiemu szkodę, jest zobowiązana do jej naprawienia. W zależności od okoliczności zastosowanie mogą mieć także przepisy dotyczące odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. 

Jeżeli istnieją podstawy odpowiedzialności cywilnej, poszkodowany może dochodzić m.in. zwrotu kosztów leczenia i rehabilitacji, odszkodowania, renty czy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. 

Czy ubezpieczenie OC rolnika może pokryć szkodę? 

Warto pamiętać również o obowiązkowym ubezpieczeniu OC rolnika. Zgodnie z ustawą z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczenie to obejmuje odpowiedzialność cywilną rolnika oraz osób pracujących w jego gospodarstwie za szkody związane z posiadaniem gospodarstwa rolnego. Jeżeli więc wypadek podczas żniw został spowodowany przez działanie lub zaniechanie rolnika albo osoby pracującej w gospodarstwie i powstała podstawa jego odpowiedzialności cywilnej, poszkodowany może dochodzić roszczeń od ubezpieczyciela. OC rolnika może obejmować m.in. szkody na osobie, a więc również roszczenia związane z obrażeniami ciała, kosztami leczenia czy zadośćuczynieniem. 

Jakich roszczeń można dochodzić po poważnym urazie? 

Art. 444 Kodeksu cywilnego pozwala dochodzić naprawienia szkody wynikającej z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. W zależności od sytuacji mogą to być koszty leczenia, rehabilitacji, opieki czy zakupu niezbędnych urządzeń. 

Z kolei art. 445 k.c. przewiduje możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd bierze pod uwagę m.in. rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych, trwałość następstw wypadku, rokowania oraz wpływ urazu na życie poszkodowanego. 

Dla rolnika znaczenie może mieć również utrata możliwości wykonywania pracy w gospodarstwie. Poważny uraz ręki, nogi czy kręgosłupa może bowiem ograniczyć zdolność do prowadzenia gospodarstwa i wykonywania codziennych obowiązków. 

Jak może wyglądać przykładowy wypadek podczas żniw? 

Załóżmy, że w gospodarstwie w powiecie zambrowskim podczas koszenia pszenicy dochodzi do zapchania podajnika kombajnu. Rolnik zatrzymuje maszynę, ale nie wyłącza silnika. Próbuje ręcznie usunąć zalegającą słomę. Ruchomy element mechanizmu chwyta jego dłoń i powoduje poważny uraz. 

Po operacji i rehabilitacji pozostaje trwałe ograniczenie sprawności ręki. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy zdarzenie spełnia przesłanki wypadku przy pracy rolniczej i czy poszkodowany był objęty ubezpieczeniem. 

Następnie trzeba przeanalizować przyczyny wypadku. Znaczenie może mieć nie tylko zachowanie rolnika, ale również stan techniczny kombajnu, działanie osłon, instrukcja producenta czy wcześniejsze usterki.

Co ma znaczenie przy ustalaniu odpowiedzialności za wypadek przy żniwach? 

Przy ocenie wypadku znaczenie mają przede wszystkim okoliczności zdarzenia, organizacja pracy oraz przyczyna wypadku. Podczas żniw często jednocześnie pracuje kilka maszyn, a w gospodarstwie pomagają członkowie rodziny, sąsiedzi lub pracownicy sezonowi.

Po wypadku należy ustalić, kto obsługiwał maszynę, kto odpowiadał za jej stan techniczny i jak zorganizowano pracę. Informacje te mogą mieć znaczenie zarówno przy świadczeniach z KRUS, jak i przy dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych.

Co zrobić bezpośrednio po wypadku? 

Najważniejsze jest udzielenie pomocy poszkodowanemu. Warto jednak również zabezpieczyć dowody. Należy, w miarę możliwości, wykonać zdjęcia miejsca zdarzenia i maszyny, ustalić dane świadków oraz zachować dokumentację medyczną, instrukcję obsługi sprzętu i informacje o naprawach oraz przeglądach. 

Nie należy pochopnie naprawiać ani złomować maszyny, która mogła być przyczyną wypadku. Jej stan techniczny może mieć znaczenie dla późniejszej opinii biegłego. 

Jeżeli ustalenia dotyczące wypadku nie odpowiadają rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia, poszkodowany powinien skorzystać z przewidzianej prawem możliwości ich zakwestionowania. 

Co wynika z orzecznictwa sądów? 

Orzecznictwo Sądu Najwyższego pokazuje, że każdy wypadek rolniczy wymaga indywidualnej oceny. W wyroku II UKN 652/98 Sąd Najwyższy zwracał uwagę na związek czasowy, miejscowy i funkcjonalny pomiędzy zdarzeniem a pracą rolniczą. Pogląd ten był następnie przywoływany w kolejnych sprawach. 

W sprawie III UZ 4/23 Sąd Najwyższy analizował m.in. wypadki związane z pracą przy kombajnie. 

Najważniejszy wniosek jest prosty: nie wystarczy stwierdzić, że poszkodowany naruszył zasady bezpieczeństwa. Należy ustalić dokładny przebieg zdarzenia, jego przyczyny oraz wszystkie okoliczności, które mogły wpłynąć na powstanie szkody.

Praktyka kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu – takich jak prowizje, ubezpieczenia czy opłaty przygotowawcze – przez lata stanowiła rynkowy standard w polskich bankach i instytucjach pożyczkowych. W praktyce oznaczało to, że kredytobiorca nie wpłacał prowizji z własnej kieszeni przed uruchomieniem finansowania, lecz bank dopisywał jej kwotę do całkowitej kwoty kredytu i naliczał od niej odsetki kapitałowe przez cały okres spłaty. Dla konsumentów oznacza to istotny wzrost całkowitego kosztu kredytu, natomiast bank zyskuje ich kosztem dodatkowe wynagrodzenie. 

Dlatego warto sprawdzić, czy w twojej umowie bank zastosował mechanizm naliczania odsetek od prowizji, ponieważ może to mieć znaczenie dla dochodzenia zwrotu części kosztów kredytu lub skorzystania z sankcji kredytu darmowego. 

Wyrok TSUE C-744/24 – dlaczego bank nie może naliczać odsetek od prowizji?

Kwestia dopuszczalności pobierania odsetek od kredytowanych kosztów przez długi czas budziła rozbieżności w orzecznictwie sądów krajowych. Punktem zwrotnym stał się wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24. 

TSUE jednoznacznie opowiedział się po stronie konsumentów, dokonując wykładni przepisów Dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki. 

Zgodnie z orzeczeniem Trybunału odsetki stanowią wynagrodzenie za korzystanie z kapitału kredytu oddanego do dyspozycji konsumenta. Bank nie ma prawa naliczać odsetek kapitałowych od kosztów okołokredytowych lub prowizji, nawet jeśli zostały one włączone do całkowitej kwoty do spłaty. 

Ponadto Trybunał zwrócił uwagę na naruszenie obowiązków informacyjnych. Przykładowo ukrywanie faktu, że odsetki są naliczane również od prowizji, wprowadza konsumentów w błąd co do rzeczywistego kosztu kredytu w tym wysokości RRSO. Skutkiem zastosowania takiego mechanizmu jest naruszenie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, co w wielu przypadkach może uzasadniać powołanie się na sankcję kredytu darmowego (SKD) lub żądanie zwrotu nienależnie pobranych odsetek od prowizji. 

Wyrok C-744/24 może stanowić istotny argument przemawiający za oceną, że naliczanie odsetek od prowizji i kosztów kredytu narusza przepisy chroniące konsumentów. 

Jak możesz sprawdzić, czy Twój bank naliczał odsetki od prowizji? 

Tak naprawdę wystarczy prześledzić kilka kluczowych zapisów i liczb zawartych w dokumentacji. 

W pierwszej kolejności zgromadź dokumentację kredytową do analizy: przygotuj umowę kredytu konsumenckiego lub pożyczki gotówkowej, harmonogram spłat oraz ewentualne aneksy. Jeśli nie posiadasz kompletnej dokumentacji, zwróć się do banku z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o historii spłaty oraz kopii umowy.

Następnie zidentyfikuj kwotowe elementy umowy. Istotne, aby porównać kwotę udostępnioną z całkowitą kwotą kredytu. Odszukaj w umowie sekcję poświęconą warunkom finansowym i zwróć szczególną uwagę na dwie wspomniane wartości: kwota wypłacona (oddana do dyspozycji), czyli suma którą faktycznie otrzymałeś na konto lub która została przeznaczona na spłatę Twoich innych zobowiązań oraz prowizja / opłata przygotowawcza, a więc koszt naliczony przez bank za udzielenie kredytu. 

Sprawdź, czy całkowita kwota kredytu podana w umowie zawiera w sobie kwotę prowizji. 

Kolejny element treści umowy, któremu powinieneś się przyjrzeć to analiza sposobu naliczania odsetek. 

Jak możesz zweryfikować bazę naliczania odsetek?

Przeczytaj zapisy dotyczące oprocentowania i sposobu wyliczania rat odsetkowych. Jeśli w umowie znajduje się zapis, że „odsetki naliczane są od całkowitej kwoty kredytu”, a całkowita kwota kredytu obejmuje wypłacony kapitał oraz prowizję – bank naliczał odsetki od prowizji. Zwróć również uwagę na harmonogram spłat: jeśli podstawa naliczania raty odsetkowej w pierwszym miesiącu jest wyższa niż kwota faktycznie przelana na Twój rachunek, bank prawdopodobnie zastosował mechanizm kredytowania kosztów. 

Ostatnim etapem jest matematyczna weryfikacja roszczenia. Przeliczenie, jaka część każdej raty odsetkowej wynikała z kwoty prowizji pozwoli na oszacowanie wysokości Twojego roszczenia o zwrot odsetek.

Co zrobić, gdy wykryjesz nieprawidłowości? 

W przypadku ustalenia, że Twoja umowa zawiera wadliwe zapisy, możesz wystąpić do banku z pisemną reklamacją, powołując się na wyrok TSUE z 23.04.2026 r. (C-744/24) oraz przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. W reklamacji zażądaj od banku przeliczenia kredytu oraz zwrotu nienależnie pobranych kwot lub uznania sankcji kredytu darmowego. 

W sytuacji, gdy bank nie uzna Twojego roszczenia i odrzuci złożoną przez Ciebie reklamację, kolejnym krokiem może być złożenie do Rzecznika Finansowego wniosku o interwencję lub przeprowadzenie postępowania polubownego. 

Należy mieć jednak na uwadze, że bank może odmówić polubownego rozwiązania sporu, co otwiera możliwość wkroczenia na drogę postępowania sądowego. Wyrok TSUE C-744/24 stanowi silny argument procesowy w dochodzeniu roszczeń przed sądem powszechnym. 

Jeżeli bank odrzuci reklamację lub odmówi uwzględnienia Twoich roszczeń, warto skonsultować sprawę z prawnikiem, który oceni umowę kredytową i możliwości dalszego dochodzenia należności. W takiej sytuacji możesz skontaktować się z Kancelarią Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy, która zajmuje się sprawami dotyczącymi kredytów konsumenckich i sporów z bankami. 

Kredyt frankowy w Banku Millennium przez lata był dla wielu klientów sposobem na uzyskanie finansowania na zakup nieruchomości. Z czasem jednak zmieniający się kurs franka szwajcarskiego sprawił, że wielu kredytobiorców zaczęło mierzyć się z rosnącymi ratami oraz saldem zadłużenia, które nie zawsze malało zgodnie z ich oczekiwaniami. Dziś coraz więcej osób posiadających kredyty walutowe w Banku Millennium analizuje swoje umowy i sprawdza, czy zawarte w nich postanowienia były zgodne z prawem.

Z przyjemnością informujemy o kolejnym sukcesie naszych Klientów w sporze z bankiem Millennium. Sąd Okręgowy w Poznaniu wydał przełomowy wyrok w sprawie o sygnaturze akt XII C 977/21, w którym uznał umowę kredytu hipotecznego za nieważną w całości. Sprawa, którą wytoczył nasz klient przeciwko Bankowi Millennium S.A., zakończyła się prawomocnym oddaleniem apelacji banku przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu w czerwcu 2026 roku.

Czego dotyczył spór z Bankiem Millenium S.A.?

Sprawa naszego Klienta przeciwko Bankowi Millennium S.A. dotyczyła kredytu hipotecznego zawartego w 2005 roku, który był powiązany z kursem franka szwajcarskiego. Kluczowym elementem sporu był sposób przeliczania kredytu frankowego i rat według kursów ustalanych przez bank oraz brak pełnej informacji o ryzyku walutowym.

Frankowicz wskazywał, że postanowienia dotyczące indeksacji mogły mieć charakter niedozwolonych klauzul umownych, ponieważ dawały bankowi możliwość jednostronnego wpływania na wysokość zobowiązania. Podnosił również, że nie został odpowiednio poinformowany o możliwych skutkach wzrostu kursu franka szwajcarskiego.

Sprawa dotyczyła uznania umowy za nieważną oraz rozliczenia środków wpłaconych przez kredytobiorcę. Przypadek ten pokazuje, że osoby posiadające kredyty frankowe w Banku Millennium mogą analizować swoje umowy i dochodzić swoich praw przed sądem.

Dlaczego Sąd zastosował teorię dwóch kondykcji?

Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpatrując sprawę kredytu frankowego przeciwko Bankowi Millennium S.A., zastosował teorię dwóch kondykcji przy rozliczeniu nieważnej umowy kredytowej. Oznacza to, że roszczenia kredytobiorcy i banku zostały potraktowane jako odrębne zobowiązania.

W praktyce frankowicz mógł domagać się zwrotu wszystkich wpłaconych środków, w tym rat i opłat, jako świadczenia nienależnego, niezależnie od kwestii rozliczenia kapitału wypłaconego przez bank. Takie podejście odpowiada aktualnej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej skutków nieważności umów frankowych.

Dzięki zastosowaniu teorii dwóch kondykcji sąd zasądził na rzecz kredytobiorcy kwoty 202 tys. zł oraz ponad 23 tys. CHF wraz z odsetkami, bez automatycznego pomniejszania ich o kwotę udzielonego kredytu.

Co oznacza dla kredytobiorcy unieważnienie umowy ze skutkiem ex tunc?

Unieważnienie umowy kredytowej ze skutkiem ex tunc oznacza, że umowa jest traktowana tak, jakby od początku nie wywoływała skutków prawnych. W przypadku kredytów frankowych Banku Millennium konsekwencją takiego rozstrzygnięcia jest usunięcie z obrotu całej umowy, której nie można dalej wykonywać po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień dotyczących indeksacji.

Dla kredytobiorcy oznacza to możliwość dochodzenia zwrotu wszystkich środków wpłaconych do banku m.in. rat, prowizji i opłat – jako świadczeń nienależnych. Rozliczenie odbywa się zgodnie z teorią dwóch kondykcji, co oznacza, że roszczenie klienta wobec banku jest niezależne od rozliczenia kwoty kapitału wypłaconego przy zawarciu umowy.

Jednocześnie nieważność umowy wiąże się z koniecznością rozliczenia wzajemnych świadczeń stron, czyli bank może domagać się zwrotu wypłaconego kapitału, ale bez dodatkowych kosztów wynikających z nieważnych zapisów umownych. W praktyce unieważnienie kredytu frankowego może prowadzić również do usunięcia zabezpieczeń ustanowionych na nieruchomości, w tym hipoteki, po zakończeniu rozliczeń.

Prawomocne orzeczenie przeciwko bankowi – ważny krok w walce z nieuczciwą umową frankową

Prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2026 r. (sygn. akt I ACa 2642/23) zakończył spór naszego Klienta z Bankiem Millennium S.A. Sąd oddalił apelację banku i utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie dotyczące nieważności umowy kredytu CHF.

W toku postępowania sądy zakwestionowały mechanizm indeksacji kredytu do franka szwajcarskiego, wskazując, że bank miał możliwość jednostronnego ustalania kursów waluty w swoich tabelach, co wpływało na wysokość zadłużenia i rat kredytobiorcy. Podkreślono również, że klient nie otrzymał pełnej informacji o ryzyku walutowym związanym z kredytem CHF.

Orzeczenie stanowi kolejny przykład potwierdzający, że osoby posiadające kredyty frankowe mogą dochodzić swoich praw, jeżeli umowy zawierały niedozwolone postanowienia dotyczące przeliczeń walutowych i ryzyka kursowego.

Czy wyroki w sprawach frankowych dają Frankowiczom realną szansę na odzyskanie pieniędzy?

Sprawa przeciwko Bankowi Millennium S.A. pokazuje, że kredytobiorcy posiadający kredyty powiązane z frankiem szwajcarskim mogą z sukcesem dochodzić swoich praw. Prawomocne orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu potwierdziło, że umowa zawierająca niedozwolone mechanizmy indeksacyjne oraz nieprzejrzyste zasady ustalania kursów walut może zostać uznana za nieważną.

Dla frankowiczów oznacza to możliwość odzyskania środków wpłaconych na podstawie nieważnej umowy oraz rozliczenia kredytu na zasadach określonych przez przepisy prawa. Jednocześnie wyrok stanowi kolejny przykład tego, że banki nie mają nieograniczonej swobody w kształtowaniu zapisów umów kredytowych, a konsumenci mogą podważać postanowienia naruszające ich interesy.

Jeżeli posiadasz kredyt frankowy w Banku Millennium lub innym banku, warto przeanalizować swoją umowę pod kątem występowania niedozwolonych klauzul. Odpowiednia ocena prawna może być pierwszym krokiem do ustalenia, jakie możliwości daje obecna sytuacja prawna.

Słup energetyczny na działce to problem, który wielu właścicieli nieruchomości odkrywa dopiero wtedy, gdy chce budować lub sprzedać grunt. Ustalenie, kto jest właścicielem słupa energetycznego na działce i na jakiej podstawie stoi on na nieruchomości, to pierwszy i najważniejszy krok do ochrony Twoich praw. 

Dowiedz się, jak sprawdzić, do kogo należy słup energetyczny na działce, kto zarządza infrastrukturą oraz co możesz zrobić, gdy słup elektryczny na Twojej posesji stoi tam bez podstawy prawnej.

Kto może być właścicielem słupa energetycznego na działce?

Zanim zaczniesz szukać dokumentów, warto zrozumieć, jak wygląda rynek energetyczny w Polsce. Słupy i linie energetyczne należą do operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD) – czyli firm, które zarządzają sieciami energetycznymi na danym terenie. W Polsce działają cztery główne grupy: PGE Dystrybucja, Tauron Dystrybucja, Enea Operator i Energa Operator. Dodatkowo w Warszawie działa RWE Stoen Operator. To do jednej z tych firm lub ich następców prawnych należy zdecydowana większość słupów na prywatnych działkach w Polsce.

W przypadku linii wysokiego napięcia (110 kV i powyżej) właścicielem infrastruktury może być PSE S.A. – spółka zarządzająca sieciami przesyłowymi na poziomie krajowym. Ustalenie konkretnego podmiotu jest niezbędne, żeby wiedzieć, do kogo skierować roszczenia.

Jak sprawdzić, do kogo należy słup energetyczny na działce?

Krok 1: Sprawdź księgę wieczystą nieruchomości

Księga wieczysta to publiczny rejestr, który zawiera informacje o prawach do danej nieruchomości. Możesz ją przejrzeć bezpłatnie online pod adresem: https://przegladarka-ekw.ms.gov.pl. 

Interesuje Cię dział III – to tam sąd wpisuje obciążenia nieruchomości, w tym tak zwaną służebność przesyłu. Jeśli taki wpis istnieje, zazwyczaj wskazuje nazwę przedsiębiorstwa energetycznego, które ma prawo korzystać z Twojej posesji w określonym zakresie, by obsługiwać słup energetyczny na działce. 

Jeśli w dziale III nie ma żadnych wpisów dotyczących linii energetycznej lub służebności, to ważny sygnał. Nie oznacza jeszcze samowoli, ale jest pierwszą przesłanką, że sytuacja prawna może być nieuregulowana.

Krok 2: Przejrzyj akt notarialny zakupu działki

Jeśli kupowałeś działkę od innej osoby, w akcie notarialnym mogą znajdować się informacje o istniejącej infrastrukturze. Warto dokładnie przeczytać wszystkie załączniki t.j:

• mapy, 
• wyrysy ewidencyjne 
• opisy granic

Czasem wzmianka o słupie lub linii energetycznej jest tam ukryta w przypisach.

Krok 3: Zapytaj zakład energetyczny

Jeżeli po przejrzeniu dokumentów nadal nie wiesz, kto jest właścicielem słupa energetycznego, napisz do zakładu energetycznego właściwego dla Twojego regionu. Podaj adres działki i numer ewidencyjny. Poproś o wskazanie, czy słup energetyczny należy do tego przedsiębiorstwa, na jakiej podstawie prawnej korzysta z nieruchomości i czy posiada tytuł do zajmowania gruntu. Przedsiębiorstwo ma obowiązek odpowiedzieć. Odpowiedź pisemna jest też ważnym dowodem na potrzeby ewentualnego postępowania sądowego.

Krok 4: Skorzystaj z geoportalu i mapy ewidencyjnej

Strona geoportal.gov.pl pozwala zobaczyć przebieg linii energetycznych na tle mapy ewidencyjnej. To przydatne narzędzie, jeśli chcesz szybko ocenić, jak przebiega linia energetyczna przez działkę i ile miejsca może zajmować związany z nią pas terenu. 

Geoportal to jedynie źródło informacyjne – nie zastępuje dokumentacji prawnej ani analizy eksperta. Sama mapa nie przesądza również o tym, czy słup energetyczny na działce stoi zgodnie z prawem.

Czy słup energetyczny na działce zawsze stoi tam zgodnie z prawem?

Nie zawsze. Wiele słupów w Polsce zostało posadowionych kilkadziesiąt lub nawet kilkaset lat temu, w czasach gdy przepisy dotyczące własności gruntów były całkowicie inne niż dziś. Po transformacji ustrojowej w 1989 r. grunty powróciły w ręce prywatne, ale infrastruktura energetyczna często pozostała – bez żadnej umowy z nowym właścicielem.

Dlatego sam fakt, że słup energetyczny znajduje się na prywatnej działce, nie przesądza jeszcze o prawach właściciela nieruchomości ani przedsiębiorstwa energetycznego. Trzeba sprawdzić dokumenty, historię nieruchomości oraz podstawę prawną korzystania z gruntu.

Co możesz zrobić, gdy słup na Twojej działce stoi bez podstawy prawnej?

Jeśli okaże się, że zakład energetyczny nie ma żadnego tytułu prawnego do Twojego gruntu – masz kilka możliwości działania. Wybór zależy od Twojej sytuacji i celu, który chcesz osiągnąć. Możesz żądać ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem – czyli formalnego uregulowania prawa zakładu do korzystania z Twojej działki, ale odpłatnie, na warunkach, które będą dla Ciebie korzystne. Wynagrodzenie może być jednorazowe lub wypłacane rokrocznie.

Możesz też domagać się odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres przeszły. Przepisy pozwalają na dochodzenie roszczeń wstecz. W wyjątkowych przypadkach, gdy słup energetyczny realnie uniemożliwia budowę lub inne zaplanowane zagospodarowanie terenu – możesz żądać usunięcia urządzeń lub zmiany przebiegu linii. To rozwiązanie jest trudniejsze procesowo, ale możliwe.

Ile można uzyskać? Przykładowy scenariusz

Wyobraź sobie właściciela działki budowlanej o powierzchni 800 m² w okolicach dużego miasta. Przez działkę przebiega linia średniego napięcia z jednym słupem energetycznym. Zakład energetyczny korzysta z pasa o szerokości 6 metrów, przecinającego działkę przez 40 metrów. Wartość 1 m² działki w tej okolicy to 400 zł.

W takim przypadku szacunkowe roszczenie z tytułu ustanowienia służebności przesyłu i obniżenia wartości nieruchomości może wynosić od 40 000 zł do 80 000 zł. Do tego dochodzi potencjalne wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu za okres minionych lat. Oczywiście każda sprawa jest inna, jednak przykład pokazuje, że mowa o realnych kwotach, o które warto się ubiegać. 

W kancelarii Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy na co dzień zajmujemy się właśnie takimi sprawami. Reprezentujemy właścicieli nieruchomości w sporach z zakładami energetycznymi na każdym etapie – od wstępnej analizy i oceny szans, przez negocjacje, aż po prawomocne rozstrzygnięcia sądowe. Jeśli na Twojej działce znajdują się słupy lub rury przesyłowe, skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci uzyskać należne pieniądze.

Sankcja kredytu darmowego (SKD) to instrument przewidziany w prawie konsumenckim, uregulowane ustawą z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Jest to rodzaj szczególnej kary dla banku lub firmy pożyczkowej za naruszenie przepisów przy konstruowaniu umowy.

W praktyce sankcja kredytu darmowego może oznaczać, że jako kredytobiorca spłacasz wyłącznie kwotę kapitału, którą faktycznie udostępnił Ci kredytodawca. W przypadku spełnienia ustawowych przesłanek możesz zatem odzyskać zapłacone wcześniej odsetki, prowizje i inne koszty kredytu, a dalsza spłata zobowiązania może odbywać się bez tych kosztów. Sprawdź, kto może skorzystać z sankcji kredytu darmowego, co sądzą o niej kredytobiorcy i poznaj korzystne wyroki. 

Kto może skorzystać z sankcji kredytu darmowego?

Z sankcji kredytu darmowego możesz skorzystać, jeśli w momencie podpisywania umowy posiadałeś status konsumenta i dana umowa spełnia warunki określone w ustawie o kredycie konsumenckim. Co ważne, z SKD mogą skorzystać również osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (JDG), jeżeli zawarły umowę jako przedsiębiorca korzystający z ochrony przewidzianej dla konsumenta. W takim przypadku znaczenie ma przede wszystkim charakter umowy i cel, na jaki został zaciągnięty kredyt. 

Co o sankcji sądzą kredytobiorcy? Opinie i trendy

Choć opinie na temat sankcji kredytu darmowego bywają podzielone, popularność SKD rośnie lawinowo. Kredytobiorcy coraz częściej dostrzegają w sankcji nie tylko sposób na walkę z nieuczciwymi praktykami banków, ale przede wszystkim realną szansę na błyskawiczne podreperowanie domowego budżetu poprzez drastyczne obniżenie kosztów długu.

Przepisy dotyczące sankcji kredytu darmowego obowiązują od 2011 roku, jednak w ostatnich latach temat wyraźnie zyskał na znaczeniu. Na zainteresowanie kredytobiorców wpływają między innymi nowe orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz orzeczenia polskich sądów. 

Ciekawostka rynkowa: Dane za I kwartał 2026 roku pokazują, że najwięcej postępowań sądowych dotyczących sankcji kredytu darmowego wytoczono przeciwko PKO Bankowi Polskiemu.

Kredytobiorcy decydują się na proces, ponieważ sądy coraz skrupulatniej wyłapują błędy w umowach. Do najmocniejszych i najczęstszych podstaw uznania SKD należą:

• Błędnie wyliczone RRSO,
• Zawyżony lub nieprawidłowo podany całkowity koszt kredytu,
• Prowizje doliczane do kwoty kredytu bez jasnego uzasadnienia,
• Niepełny lub wadliwy formularz informacyjny,
• Klauzule abuzywne (niedozwolone) regulujące opłaty i prowizje.

Nie każdy błąd w umowie automatycznie oznacza jednak możliwość zastosowania sankcji kredytu darmowego. Znaczenie konkretnego naruszenia trzeba ocenić na podstawie treści umowy, przepisów oraz aktualnego orzecznictwa.

Przełomowe wyroki TSUE i sądów powszechnych

Zainteresowanie sankcją kredytu darmowego wzrosło między innymi po kolejnych orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczących ochrony konsumentów i obowiązków informacyjnych kredytodawców.

Szczególnie istotny dla tematu SKD jest wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24. Trybunał orzekł, że przepisy unijne sprzeciwiają się postanowieniom umowy kredytu konsumenckiego, które przewidują naliczanie oprocentowania nie tylko od całkowitej kwoty kredytu, ale również od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem, takich jak koszt ubezpieczenia.

Wyrok w sprawie C-744/24 zapadł w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne Sądu Rejonowego we Włodawie. Orzeczenie ma znaczenie dla oceny zasad naliczania odsetek od kosztów kredytu i stanowi ważny element aktualnej dyskusji dotyczącej sankcji kredytu darmowego. Jednocześnie samo orzeczenie TSUE nie oznacza automatycznego zastosowania SKD do każdej umowy kredytowej.

Przykłady wyroków korzystnych dla kredytobiorców

Wyrok TSUE z 13 lutego 2025 r. (C-472/23) – potwierdził, że konsument (w określonych przypadkach) ma pełne prawo do zwolnienia z kosztów kredytu, jeśli bank rażąco naruszy obowiązki informacyjne.

Sąd Okręgowy w Suwałkach (23 lipca 2025 r., sygn. I C 33/25) – prawomocny wyrok przeciwko Alior Bankowi. Klient dzięki zastosowaniu sankcji kredytu darmowego odzyskał ponad 95 tysięcy złotych.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa (16 maja 2025 r., sygn. I C 2034/21) – uznano SKD wobec Alior Banku z powodu rażących uchybień w obowiązkach informacyjnych (wyrok uznawany w środowisku prawniczym za przełomowy dla linii orzeczniczej).

Sąd Rejonowy w Warszawie (2023 r.) – unieważnienie kosztów umowy zawartej przez internet ze względu na brak precyzyjnej informacji o rzeczywistej kwocie do zapłaty.

Sąd Okręgowy w Krakowie (2022 r.) – zastosowanie sankcji kredytu darmowego z powodu braku jasnego harmonogramu spłat oraz zatajenia realnych kosztów pozaodsetkowych (naruszenie art. 30 ustawy).

Sąd Rejonowy w Gdańsku (2021 r.) – wygrana konsumenta z uwagi na rozbieżności pomiędzy oficjalnym RRSO a faktycznymi kosztami ukrytymi w umowie.