Ustawa frankowa, czyli ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących kredytów frankowych denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego, otwiera nowy rozdział w sporach sądowych pomiędzy konsumentami a bankami. Ustawa frankowa ma usprawnić postępowania sądowe oraz zapewnić frankowiczom dodatkową ochronę na czas trwania procesu.
Ustawa frankowa – wstrzymanie spłaty rat kredytu podczas procesu
Jednym z najważniejszych rozwiązań, które wprowadza ustawa frankowa, jest automatyczne wstrzymanie obowiązku spłaty rat kredytu na czas trwania postępowania sądowego. Oznacza to, że konsument, który złoży pozew przeciwko bankowi dotyczący swojej umowy kredytu frankowego, nie będzie musiał regulować kolejnych rat od momentu doręczenia bankowi odpisu pozwu aż do prawomocnego zakończenia sprawy.
Co istotne, obowiązek spłaty rat zostanie wstrzymany z mocy prawa. Kredytobiorca nie musi składać dodatkowego wniosku o zabezpieczenie roszczenia ani czekać na decyzję sądu. To ważna zmiana, ponieważ odciąża frankowiczów finansowo i zapewnia im większą ochronę podczas prowadzenia sporu z bankiem.
Ustawa frankowa – jakie prawa zyskują frankowicze?
Ustawa frankowa przewiduje również szereg gwarancji dla konsumentów. Samo zaprzestanie spłaty rat w okresie ustawowego wstrzymania nie będzie traktowane jako niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy kredytowej. W praktyce bank nie będzie mógł wyciągać wobec kredytobiorcy negatywnych konsekwencji z tego tytułu.
Nowe przepisy zakazują także bankom wypowiadania umów kredytowych z powodu braku spłaty rat objętych ustawowym wstrzymaniem. Dodatkowo banki nie będą mogły przekazywać informacji o takich zaległościach do Biura Informacji Kredytowej (BIK) ani do biur informacji gospodarczej. Dzięki temu historia kredytowa konsumenta oraz jego zdolność kredytowa pozostaną chronione.
Jeżeli bank przekazał informacje o rzekomych zaległościach jeszcze przed wejściem w życie ustawowego wstrzymania obowiązku płatności, będzie musiał poinformować właściwe instytucje o zmianie sytuacji prawnej. BIK oraz biura informacji gospodarczej będą miały miesiąc na usunięcie danych dotyczących tych zaległości.
W praktyce ustawa frankowa zapewnia kredytobiorcom prowadzącym spór z bankiem realną ochronę finansową i prawną na czas procesu. Nowe przepisy eliminują ryzyko pogorszenia historii kredytowej, wypowiedzenia umowy oraz konieczności dalszej spłaty rat do momentu prawomocnego zakończenia postępowania.
Jak ustawa frankowa przyspieszy procesy przeciwko bankom?
Nowa ustawa frankowa wprowadza także ważne zmiany proceduralne, które usprawnią postępowania i skrócą czas oczekiwania na prawomocny wyrok. Dzięki nim sądy rozpoznają sprawy frankowe znacznie szybciej. Jedno z rozwiązań daje sądom szerszą możliwość orzekania na posiedzeniach niejawnych. W określonych przypadkach sędzia wyda wyrok bez przeprowadzania rozprawy, nawet jeśli jedna ze stron o nią wnioskowała. Zmienią się również zasady rozpatrywania apelacji i zażaleń – zazwyczaj rozstrzygnie je jeden sędzia, co wyraźnie usprawni pracę wymiaru sprawiedliwości.
Co więcej, ustawa frankowa przewiduje dużą elastyczność w przeprowadzaniu dowodów. Sądy przesłuchają świadków zdalnie, a strony mogą złożyć zeznania na piśmie. Ponadto w niektórych przypadkach sędziowie sporządzą uproszczone uzasadnienia wyroków. Wszystkie te innowacje realizują jeden cel: mają zagwarantować sprawne prowadzenie procesów i szybkie rozwiązywanie sporów na linii kredytobiorca-bank.
Kogo dokładnie chroni ustawa frankowa?
Ustawa frankowa chroni nie tylko bezpośrednich kredytobiorców, ale obejmuje swoim działaniem także ich spadkobierców, osoby przystępujące do długu, poręczycieli oraz osoby ponoszące odpowiedzialność rzeczową, np. właścicieli nieruchomości obciążonych hipoteką. Oznacza to, że z nowych rozwiązań będą mogły skorzystać również osoby, których odpowiedzialność wynika z zawartej umowy kredytu frankowego, nawet jeśli nie były jego pierwotnymi stronami.
Przepisy obejmują zarówno umowy kredytu, jak i pożyczki hipoteczne denominowane lub indeksowane do franka szwajcarskiego. Dzięki temu ustawa frankowa ma szeroki zakres zastosowania i obejmuje większość spraw dotyczących kredytów frankowych rozpoznawanych przez polskie sądy.
Kiedy ustawa frankowa wejdzie w życie i jakie sprawy obejmie?
Ustawa frankowa znajdzie zastosowanie również do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie. Oznacza to, że osoby pozostające już w sporze sądowym z bankiem także skorzystają z ustawowego wstrzymania spłaty rat z dniem wejścia przepisów w życie.
Nowe przepisy przewidują również zachętę do wycofywania spraw w określonych sytuacjach. Sąd z urzędu zwróci połowę opłaty od pozwu, apelacji lub skargi kasacyjnej, jeżeli strona cofnie środek zaskarżenia w ciągu sześciu miesięcy od wejścia ustawy w życie.
Ustawa frankowa została podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego 17 lipca 2026 r. i wejdzie w życie 7 sierpnia 2026 roku, czyli po upływie 14 dni od publikacji w Dzienniku Ustaw.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Czy po złożeniu pozwu przeciwko bankowi muszę nadal spłacać raty kredytu?
Nie. Po doręczeniu bankowi odpisu pozwu obowiązek spłaty rat zostaje automatycznie wstrzymany do czasu prawomocnego zakończenia postępowania zgodnie z przepisami, które wprowadza ustawa frankowa.
Czy bank może wypowiedzieć umowę z powodu braku spłaty rat?
Nie. W okresie ustawowego wstrzymania spłaty rat bank nie może wypowiedzieć umowy z tego powodu.
Kiedy ustawa frankowa wchodzi w życie?
Ustawa frankowa została ogłoszona 23 lipca 2026 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 985) i wchodzi w życie 7 sierpnia 2026 r.