Ostatnie miesiące przyniosły kolejne wydarzenia dotyczące sporów pomiędzy konsumentami a bankami. Dotyczą one zarówno kredytów frankowych, jak i kredytów konsumenckich, a ich wspólnym elementem pozostaje ochrona konsumentów wynikająca z przepisów krajowych oraz prawa Unii Europejskiej.
Przedmiotem prac legislacyjnych są rozwiązania dotyczące postępowań frankowych, natomiast przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej nadal rozpoznawane są sprawy odnoszące się do rozliczeń pomiędzy bankami i kredytobiorcami. Równocześnie rozwija się orzecznictwo dotyczące kredytów konsumenckich, w tym zagadnień związanych z kosztami kredytu oraz sankcją kredytu darmowego.
Zmiany te nie oznaczają automatycznej zmiany sytuacji każdego kredytobiorcy, jednak mogą mieć znaczenie przy ocenie konkretnych umów kredytowych oraz dochodzeniu roszczeń wobec banków.
Czy procedowana ustawa frankowa ma usprawnić sprawy dotyczące kredytów frankowych?
24 czerwca 2025 r. senackie komisje zarekomendowały przyjęcie bez poprawek ustawy mającej na celu usprawnienie rozpoznawania spraw dotyczących kredytów frankowych. Projektowane rozwiązania koncentrują się na zmianach proceduralnych, których celem jest sprawniejsze prowadzenie postępowań sądowych oraz ograniczenie przewlekłości spraw prowadzonych pomiędzy kredytobiorcami a bankami.
Zmiany mają dotyczyć przede wszystkim organizacji postępowania cywilnego. Nie oznaczają jednak zmiany przesłanek oceny umów kredytowych. Nadal w każdej sprawie konieczne będzie ustalenie, czy konkretna umowa zawiera postanowienia, które mogą zostać uznane za niedozwolone, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów oraz aktualnego orzecznictwa. Dla osób posiadających kredyty frankowe oznacza to, że niezależnie od zmian proceduralnych podstawowe znaczenie nadal będzie miała analiza treści zawartej umowy.
Czego dotyczy pytanie skierowane do TSUE w sprawie kredytów frankowych?
2 lipca 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wydać wyrok dotyczący zagadnienia przedawnienia roszczeń banku o zwrot kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu frankowego.
Pytanie prejudycjalne dotyczy ustalenia momentu, od którego należy liczyć bieg przedawnienia roszczenia banku. Rozstrzygnięcie tej kwestii może mieć znaczenie dla sposobu rozpoznawania spraw dotyczących kredytów frankowych, w których dochodzi do rozliczeń stron po stwierdzeniu nieważności umowy.
Po wydaniu wyroku stanowisko TSUE będzie uwzględniane przez sądy krajowe przy rozpoznawaniu podobnych spraw.
Jakie znaczenie dla kredytów konsumenckich mają odsetki od kosztów kredytu?
Istotnym zagadnieniem dotyczącym kredytów konsumenckich pozostaje sposób naliczania odsetek od kosztów kredytu doliczonych do kwoty finansowania, takich jak prowizje czy składki ubezpieczeniowe.
W wyroku z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odniósł się do naliczania odsetek od kosztów, które nie zostały oddane konsumentowi do jego dyspozycji. Orzeczenie to może mieć znaczenie przy ocenie niektórych umów zawartych na podstawie ustawy o kredycie konsumenckim.
Ocena skutków wyroku wymaga jednak każdorazowo analizy konkretnej umowy kredytowej oraz ustalenia, czy w danej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z obowiązujących przepisów.
Czy ochrona konsumentów w sprawach kredytowych zależy od treści umowy?
Zarówno kredyty frankowe, jak i kredyty konsumenckie podlegają indywidualnej ocenie. Sam fakt zawarcia określonego rodzaju umowy nie przesądza o istnieniu roszczeń wobec banku.
Znaczenie mają przede wszystkim treść umowy, sposób wykonywania obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę oraz zgodność postanowień umownych z obowiązującymi przepisami prawa.
Dlatego każda sprawa wymaga odrębnej analizy dokumentacji. Dopiero jej wynik pozwala ocenić, czy w konkretnym przypadku ochrona konsumentów przewidziana w przepisach może znaleźć zastosowanie oraz jakie roszczenia mogą być rozważane.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Czy ustawa frankowa przyspieszy sprawy w sądach?
Nowe przepisy mają usprawnić postępowania dotyczące kredytów frankowych, jednak każda sprawa nadal wymaga indywidualnej analizy.
Czy bank może żądać zwrotu kapitału po unieważnieniu umowy?
Takie roszczenia są przedmiotem sporów. Znaczenie mają między innymi zasady przedawnienia i aktualne orzecznictwo.