Jak sprawdzić, czy bank naliczał odsetki od prowizji w Twoim kredycie? 

Praktyka kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu – takich jak prowizje, ubezpieczenia czy opłaty przygotowawcze – przez lata stanowiła rynkowy standard w polskich bankach i instytucjach pożyczkowych. W praktyce oznaczało to, że kredytobiorca nie wpłacał prowizji z własnej kieszeni przed uruchomieniem finansowania, lecz bank dopisywał jej kwotę do całkowitej kwoty kredytu i naliczał od niej odsetki kapitałowe przez cały okres spłaty. Dla konsumentów oznacza to istotny wzrost całkowitego kosztu kredytu, natomiast bank zyskuje ich kosztem dodatkowe wynagrodzenie. 

Dlatego warto sprawdzić, czy w twojej umowie bank zastosował mechanizm naliczania odsetek od prowizji, ponieważ może to mieć znaczenie dla dochodzenia zwrotu części kosztów kredytu lub skorzystania z sankcji kredytu darmowego. 

Wyrok TSUE C-744/24 – dlaczego bank nie może naliczać odsetek od prowizji?

Kwestia dopuszczalności pobierania odsetek od kredytowanych kosztów przez długi czas budziła rozbieżności w orzecznictwie sądów krajowych. Punktem zwrotnym stał się wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24. 

TSUE jednoznacznie opowiedział się po stronie konsumentów, dokonując wykładni przepisów Dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki. 

Zgodnie z orzeczeniem Trybunału odsetki stanowią wynagrodzenie za korzystanie z kapitału kredytu oddanego do dyspozycji konsumenta. Bank nie ma prawa naliczać odsetek kapitałowych od kosztów okołokredytowych lub prowizji, nawet jeśli zostały one włączone do całkowitej kwoty do spłaty. 

Ponadto Trybunał zwrócił uwagę na naruszenie obowiązków informacyjnych. Przykładowo ukrywanie faktu, że odsetki są naliczane również od prowizji, wprowadza konsumentów w błąd co do rzeczywistego kosztu kredytu w tym wysokości RRSO. Skutkiem zastosowania takiego mechanizmu jest naruszenie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, co w wielu przypadkach może uzasadniać powołanie się na sankcję kredytu darmowego (SKD) lub żądanie zwrotu nienależnie pobranych odsetek od prowizji. 

Wyrok C-744/24 może stanowić istotny argument przemawiający za oceną, że naliczanie odsetek od prowizji i kosztów kredytu narusza przepisy chroniące konsumentów. 

Jak możesz sprawdzić, czy Twój bank naliczał odsetki od prowizji? 

Tak naprawdę wystarczy prześledzić kilka kluczowych zapisów i liczb zawartych w dokumentacji. 

W pierwszej kolejności zgromadź dokumentację kredytową do analizy: przygotuj umowę kredytu konsumenckiego lub pożyczki gotówkowej, harmonogram spłat oraz ewentualne aneksy. Jeśli nie posiadasz kompletnej dokumentacji, zwróć się do banku z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o historii spłaty oraz kopii umowy.

Następnie zidentyfikuj kwotowe elementy umowy. Istotne, aby porównać kwotę udostępnioną z całkowitą kwotą kredytu. Odszukaj w umowie sekcję poświęconą warunkom finansowym i zwróć szczególną uwagę na dwie wspomniane wartości: kwota wypłacona (oddana do dyspozycji), czyli suma którą faktycznie otrzymałeś na konto lub która została przeznaczona na spłatę Twoich innych zobowiązań oraz prowizja / opłata przygotowawcza, a więc koszt naliczony przez bank za udzielenie kredytu. 

Sprawdź, czy całkowita kwota kredytu podana w umowie zawiera w sobie kwotę prowizji. 

Kolejny element treści umowy, któremu powinieneś się przyjrzeć to analiza sposobu naliczania odsetek. 

Jak możesz zweryfikować bazę naliczania odsetek?

Przeczytaj zapisy dotyczące oprocentowania i sposobu wyliczania rat odsetkowych. Jeśli w umowie znajduje się zapis, że „odsetki naliczane są od całkowitej kwoty kredytu”, a całkowita kwota kredytu obejmuje wypłacony kapitał oraz prowizję – bank naliczał odsetki od prowizji. Zwróć również uwagę na harmonogram spłat: jeśli podstawa naliczania raty odsetkowej w pierwszym miesiącu jest wyższa niż kwota faktycznie przelana na Twój rachunek, bank prawdopodobnie zastosował mechanizm kredytowania kosztów. 

Ostatnim etapem jest matematyczna weryfikacja roszczenia. Przeliczenie, jaka część każdej raty odsetkowej wynikała z kwoty prowizji pozwoli na oszacowanie wysokości Twojego roszczenia o zwrot odsetek.

Co zrobić, gdy wykryjesz nieprawidłowości? 

W przypadku ustalenia, że Twoja umowa zawiera wadliwe zapisy, możesz wystąpić do banku z pisemną reklamacją, powołując się na wyrok TSUE z 23.04.2026 r. (C-744/24) oraz przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. W reklamacji zażądaj od banku przeliczenia kredytu oraz zwrotu nienależnie pobranych kwot lub uznania sankcji kredytu darmowego. 

W sytuacji, gdy bank nie uzna Twojego roszczenia i odrzuci złożoną przez Ciebie reklamację, kolejnym krokiem może być złożenie do Rzecznika Finansowego wniosku o interwencję lub przeprowadzenie postępowania polubownego. 

Należy mieć jednak na uwadze, że bank może odmówić polubownego rozwiązania sporu, co otwiera możliwość wkroczenia na drogę postępowania sądowego. Wyrok TSUE C-744/24 stanowi silny argument procesowy w dochodzeniu roszczeń przed sądem powszechnym. 

Jeżeli bank odrzuci reklamację lub odmówi uwzględnienia Twoich roszczeń, warto skonsultować sprawę z prawnikiem, który oceni umowę kredytową i możliwości dalszego dochodzenia należności. W takiej sytuacji możesz skontaktować się z Kancelarią Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy, która zajmuje się sprawami dotyczącymi kredytów konsumenckich i sporów z bankami.