Kredyt frankowy to zobowiązanie hipoteczne powiązane z walutą franka szwajcarskiego. Na pierwszy rzut oka miał być korzystną alternatywą dla kredytu w złotówkach. Banki przekonywały, że kredyt frankowy to sposób na niższe oprocentowanie i niższe raty miesięczne. Wiele osób zaufało tym zapewnieniom i zdecydowało się na taką formę finansowania zakupu nieruchomości.
Jeśli jesteś jedną z tych osób, zapewne dobrze pamiętasz moment podpisania umowy. Wydawało się, że to rozsądny wybór. Raty miały być stabilne, a kredyt frankowy – bezpieczny. Niestety, rzeczywistość okazała się zupełnie inna. Po kilku latach wiele osób boleśnie przekonało się, jakie konsekwencje niesie za sobą powiązanie zobowiązania z obcą walutą.
Geneza problemu z kredytem frankowym
Popularność kredytu frankowego przypada na lata 2000–2010. Banki chętnie oferowały ten produkt, argumentując, że niższe oprocentowani czyni go bardziej atrakcyjnym niż tradycyjny kredyt w złotówkach. W praktyce oznaczało to, że kredyt frankowy pozwalał na uzyskanie znacznie niższej raty. Klienci byli zachęcani do podpisywania umów, nie otrzymując przy tym wyczerpujących informacji o ryzyku kursowym. Banki kreowały obraz franka szwajcarskiego jako jednej z najbardziej stabilnych walut na świecie. Jednak w 2015 roku wszystko się zmieniło.
Decyzja Szwajcarskiego Banku Narodowego o uwolnieniu kursu franka wywołała szok na rynkach finansowych. Kurs franka względem złotówki wzrósł nagle o około 30%. Dla tysięcy osób spłacających kredyt frankowy oznaczało to natychmiastowy wzrost raty kredytu oraz drastyczne zwiększenie salda zadłużenia. Kredyt frankowy, który miał być przewidywalny i korzystny, zmienił się w ciężar, z którym trudno sobie poradzić.
Kredyt frankowy i jego główne problemy
Jeśli masz kredyt frankowy, zapewne odczułeś już wiele jego negatywnych skutków. Przede wszystkim ogromnym problemem był wzrost rat kredytowych. Kiedy frank gwałtownie zdrożał, Twoja rata mogła wzrosnąć nawet o kilkaset złotych miesięcznie. Równocześnie saldo zadłużenia także zaczęło rosnąć. Choć przez wiele lat regularnie spłacałeś kredyt frankowy, Twoje zadłużenie mogło wciąż być wyższe niż kwota pierwotnie pożyczona. To frustrujące i demotywujące, zwłaszcza gdy widzisz, że mimo wysiłków jesteś coraz dalej od spłaty.
Kredyt frankowy i niedozwolone praktyki banków
Wielu frankowiczów nie zdawało sobie także sprawy, że umowy zawierają klauzule abuzywne. Takie zapisy, niedozwolone w świetle prawa, dawały bankom możliwość jednostronnego kształtowania kursu waluty. Oznaczało to, że bank mógł samodzielnie ustalać wysokość Twojej raty, nie informując Cię o podstawach takich decyzji. Dodatkowym problemem był brak rzetelnej informacji ze strony banków. Z pewnością nie otrzymałeś pełnego obrazu ryzyka związanego z kredytem frankowym. Nie poinformowano Cię w sposób zrozumiały, co może się wydarzyć, jeśli kurs franka nagle wzrośnie. Brak transparentności w działaniu banków sprawił, że kredyt frankowy stał się źródłem wielkiego rozczarowania i stresu.
Batalia sądowa frankowiczów
Po wybuchu kryzysu frankowego wielu kredytobiorców postanowiło walczyć o swoje prawa. Jeśli Ty również czujesz się poszkodowany, wiedz, że nie jesteś sam. Tysiące osób w Polsce zdecydowały się na złożenie pozwu przeciwko bankowi, który udzielił im kredytu frankowego.
Wielkim przełomem był wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 roku w sprawie państwa Dziubak (C-260/18). Orzeczenie to otworzyło drogę do unieważniania umów zawierających klauzule niedozwolone. Kredyt frankowy zyskał tym samym nowy wymiar – stał się sprawą nie tylko finansową, ale również prawną.
Co mogą orzec sędziowie w sprawie kredytu frankowego?
Wiele sądów zaczęło orzekać na korzyść kredytobiorców. Jeżeli zastanawiasz się nad pozwem, to dobry moment, by rozważyć taką możliwość. Kredyt frankowy coraz częściej jest przedmiotem spraw, w których sądy orzekają o nieważności całej umowy lub przeliczeniu kredytu na złotówki z pominięciem klauzul abuzywnych.
Kredyt frankowy a obciążenie wymiaru sprawiedliwości
Rosnąca liczba spraw sądowych związanych z kredytami frankowymi obciążyła polski wymiar sprawiedliwości. Jeżeli czekasz na rozpoznanie swojej sprawy, być może jesteś sfrustrowany długim czasem oczekiwania. W niektórych sądach procesy trwają nawet kilka lat.
Z tego względu powstały specjalne wydziały frankowe, m.in. w Warszawie i Poznaniu. Ich zadaniem jest rozpatrywanie spraw związanych z kredytem frankowym, aby przyspieszyć postępowania. Mimo to kolejki wciąż są długie, co świadczy o skali problemu.
Kredyt frankowy i ugody proponowane przez banki
W obliczu przegranych w sądach banki zaczęły zmieniać strategię. Coraz częściej proponują ugody frankowe. Jeżeli bank zaproponował Ci porozumienie, warto dokładnie je przeanalizować. Kredyt frankowy może zostać zamieniony na kredyt złotowy, co może ograniczyć ryzyko kursowe, ale nie zawsze oznacza to korzystne warunki.
Nie każda ugoda będzie dla Ciebie opłacalna. Czasem lepszym rozwiązaniem jest walka sądowa. Kredyt frankowy może być unieważniony, co w wielu przypadkach jest bardziej opłacalne niż porozumienie z bankiem. Warto więc skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sprawach frankowych, zanim podejmiesz decyzję.
Co dalej z kredytem frankowym? | Podsumowanie
Kredyt frankowy to problem, który dotyczy setek tysięcy Polaków. Jeśli Ty również zmagasz się z jego konsekwencjami, pamiętaj, że masz prawo walczyć o swoje. Banki przez lata oferowały kredyt frankowy jako bezpieczny produkt, mimo że jego konstrukcja narażała klientów na poważne ryzyko finansowe.
Dziś coraz więcej frankowiczów decyduje się na dochodzenie sprawiedliwości w sądzie. Coraz więcej wyroków zapada na korzyść kredytobiorców. Równocześnie banki, świadome niekorzystnej linii orzeczniczej, proponują ugody frankowe.
Jeśli masz kredyt frankowy, nie czekaj. Zacznij działać. Poszukaj informacji, skontaktuj się z prawnikiem i rozważ wszystkie dostępne opcje. Twoje działania mogą doprowadzić do realnego rozwiązania problemu, z którym zmaga się cała rzesza frankowiczów w Polsce.