Ostatnie dni przyniosły kilka istotnych wydarzeń prawnych, które mogą mieć bezpośrednie znaczenie dla konsumentów i osób dochodzących swoich praw. W centrum uwagi znalazły się sankcja kredytu darmowego i najnowsze stanowisko Sądu Najwyższego, nowe zasady dotyczące kredytów frankowych, a także kwestie odszkodowań dla poszkodowanych w tragicznym wypadku polskiego autokaru na Węgrzech. Każde z tych wydarzeń dotyczy innego obszaru prawa, ale łączy je jedno – mogą mieć realny wpływ na sytuację finansową konsumentów, kredytobiorców oraz osób poszkodowanych w wypadkach i ich rodzin. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje i wyjaśniamy, co oznaczają one w praktyce.
Sąd Najwyższy wzmacnia ochronę kredytobiorców – ważny wyrok w sprawie sankcji kredytu darmowego
Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r. (sygn. II CSKP 89/26) wydał istotne orzeczenie dotyczące sankcji kredytu darmowego. SN wskazał, że dla zastosowania sankcji może wystarczyć jedno naruszenie obowiązków banku określonych w ustawie o kredycie konsumenckim. Szczególne znaczenie ma sytuacja, w której bank nalicza odsetki również od kredytowanych kosztów, np. prowizji, ponieważ całkowita kwota kredytu powinna odpowiadać środkom faktycznie udostępnionym konsumentowi, a nie obejmować kosztów kredytu.
Orzeczenie jest ważnym sygnałem dla osób posiadających kredyty gotówkowe, konsolidacyjne lub inne kredyty konsumenckie – warto sprawdzić, czy umowa prawidłowo określa kwotę kredytu, koszty, RRSO oraz pozostałe wymagane informacje. Jednocześnie wyrok nie oznacza automatycznie, że każdy kredytobiorca może skorzystać z SKD – konieczna jest analiza konkretnej umowy i występujących w niej nieprawidłowości.
Tragiczny wypadek polskiego autokaru na Węgrzech – jakie odszkodowania przysługują poszkodowanym?
Po tragicznym wypadku polskiego autokaru na Węgrzech, w którym zginęło 12 osób, a kolejni pasażerowie zostali ranni, istotne staje się również pytanie o prawa poszkodowanych i rodzin ofiar. Autokar był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC w PZU, dlatego poszkodowani mogą dochodzić m.in. zadośćuczynienia za krzywdę, zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji, opieki i transportu, a w przypadku śmierci pasażera również określonych świadczeń dla jego bliskich.
Rzecznik Finansowy przypomniał, że prawa do świadczeń z OC nie trzeba uzależniać od zakończenia postępowania dotyczącego przyczyn wypadku. W zależności od posiadanych polis możliwe jest także dochodzenie świadczeń z ubezpieczeń NNW lub turystycznych, przy czym nie zastępują one roszczeń z OC. PZU zapowiedziało priorytetową obsługę zgłoszeń związanych z wypadkiem, dlatego osoby poszkodowane i ich rodziny powinny możliwie szybko zabezpieczyć dokumentację medyczną, rachunki oraz inne dowody poniesionych kosztów, a przed zawarciem ewentualnej ugody dokładnie przeanalizować zakres wszystkich przysługujących roszczeń.
Ustawa frankowa już obowiązuje. Kto rzeczywiście może skorzystać z nowych zasad?
Od 7 sierpnia 2026 r. obowiązuje tzw. ustawa frankowa, której celem jest przyspieszenie postępowań sądowych dotyczących kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego. Jedną z najważniejszych zmian jest automatyczne wstrzymanie obowiązku spłaty rat po doręczeniu bankowi odpisu pozwu – kredytobiorca nie musi już czekać na decyzję sądu o udzieleniu zabezpieczenia, a rozwiązanie obejmuje również część spraw już toczących się.
Nowe przepisy przewidują także rozwiązania mające uprościć rozliczenia stron i przyspieszyć rozpoznawanie spraw. Warto jednak podkreślić, że ustawa nie obejmuje wszystkich kredytów walutowych – szczególne zasady dotyczą przede wszystkim kredytów i pożyczek hipotecznych powiązanych z CHF, natomiast osoby posiadające kredyty w euro czy dolarach nie korzystają z ustawowego, automatycznego wstrzymania rat i w dalszym ciągu muszą korzystać z dotychczasowych instrumentów zabezpieczenia. Z tego względu osoby posiadające kredyty frankowe, które rozważają pozew przeciwko bankowi lub już prowadzą postępowanie, powinny sprawdzić, czy i od kiedy nowe przepisy znajdują zastosowanie do ich konkretnej sprawy.
Dlaczego warto znać swoje prawa w obliczu najnowszych zmian?
Opisane zmiany i orzeczenia pokazują, że sytuacja prawna konsumentów i kredytobiorców nadal dynamicznie się zmienia, a nowe regulacje oraz stanowiska sądów mogą mieć bezpośredni wpływ na ich sytuację finansową. Wyrok Sądu Najwyższego dotyczący sankcji kredytu darmowego, nowe zasady dla frankowiczów oraz możliwość dochodzenia odszkodowań przez poszkodowanych i ich bliskich to przykłady spraw, w których znajomość swoich praw może mieć istotne znaczenie.
W każdym przypadku kluczowa pozostaje jednak indywidualna analiza sytuacji – zarówno treści umowy kredytowej, przebiegu postępowania sądowego, jak i okoliczności powstania szkody. Warto na bieżąco śledzić zmiany w prawie i orzecznictwie oraz, w przypadku wątpliwości, skonsultować swoją sytuację z profesjonalnym pełnomocnikiem z Kancelarii Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy.
Czy jeden błąd w umowie kredytowej może wystarczyć do zastosowania SKD?
Tak. Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r., sygn. II CSKP 89/26, wskazał, że do zastosowania sankcji może wystarczyć jedno naruszenie obowiązków określonych w ustawie o kredycie konsumenckim.
Czy ustawa frankowa dotyczy wszystkich kredytów walutowych?
Nie. Szczególne rozwiązania przewidziane w nowych przepisach dotyczą przede wszystkim kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim. Kredytobiorcy posiadający zobowiązania w innych walutach, np. euro czy dolarach, nie są objęci tymi zasadami w takim samym zakresie.
Jakich świadczeń mogą dochodzić osoby poszkodowane w wypadku autokaru?
Zakres roszczeń zależy od indywidualnej sytuacji poszkodowanego. Mogą obejmować m.in. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, koszty leczenia i rehabilitacji, opieki czy transportu. W przypadku śmierci poszkodowanego określone roszczenia mogą przysługiwać również jego najbliższym.