Zbliżający się termin 30 kwietnia 2026 roku ma szczególne znaczenie dla osób posiadających kredyty frankowe. Tego dnia TSUE wyda wyrok w sprawie C-246/25, który dotyczy skutków prawnych eliminacji nieuczciwych postanowień z aneksów do umów kredytowych.
Rozstrzygnięcie TSUE odpowie na jedno z kluczowych pytań, przed którym stoją obecnie sądy krajowe, czy po usunięciu wadliwego aneksu umowa powinna nadal obowiązywać w pierwotnej formie, czy też należy uznać ją za nieważną w całości. To zagadnienie ma fundamentalne znaczenie dla praktyki orzeczniczej w sprawach dotyczących kredytów frankowych.
Jak rozpoczęła się sprawa C-246/25 dotycząca kredytu frankowego?
Sprawa C-246/25 ma swoje źródło w umowie kredytowej zawartej w 2007 roku, kiedy konsumentka zaciągnęła kredyt budowlany w złotówkach na kwotę 415 144,09 PLN w Banku Gospodarki Żywnościowej S.A., będącym poprzednikiem prawnym BNP Paribas.
Pierwotna umowa opierała się na oprocentowaniu zmiennym powiązanym ze stawką WIBOR 3M oraz marżą banku. Kluczowym momentem był jednak marzec 2008 roku, kiedy strony zawarły aneks nr 2, który całkowicie zmienił charakter zobowiązania poprzez jego przewalutowanie na franki szwajcarskie.
Na podstawie tego aneksu zadłużenie zostało przeliczone według kursu kupna banku, a nowa kwota kredytu wyniosła 209 817,35 CHF. Jednocześnie oprocentowanie zostało oparte na stawce LIBOR 6M, a spłata kredytu odbywała się w złotówkach, przy zastosowaniu kursu sprzedaży ustalanego jednostronnie przez bank. W praktyce oznaczało to przeniesienie ryzyka kursowego na kredytobiorczynię.
Jakie argumenty podnosi konsumentka w sprawie C-246/25 przed TSUE?
Kredytobiorczyni, kierując sprawę do sądu w 2022 roku, zakwestionowała mechanizmy wprowadzone aneksem i wskazała na ich nieuczciwy charakter. W ramach sprawy C-246/25 jej argumentacja koncentruje się na kilku kluczowych kwestiach.
Przede wszystkim podnosi, że klauzule przeliczeniowe zawarte w aneksie nr 2 mają charakter abuzywny i nie powinny jej wiązać. Wskazuje również, że zmiana warunków umowy była na tyle istotna, iż doszło do tzw. nowacji zobowiązania, czyli powstania nowej relacji prawnej.
Na tej podstawie konsumentka argumentuje, że wadliwość aneksu powinna prowadzić do uznania nieważności całej umowy kredytowej, a nie jedynie jego części. Dodatkowo kwestionuje również pierwotne parametry finansowe umowy, w tym mechanizm oparty na stawce WIBOR 3M.
Celem tej argumentacji jest wykazanie, że kredytobiorczyni powinna mieć prawo do pełnego rozliczenia z bankiem i zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie wadliwego stosunku prawnego.
Jakie stanowisko w sprawie C-246/25 prezentuje bank BNP Paribas?
Bank BNP Paribas w sprawie C-246/25 konsekwentnie podnosi, że nie ma podstaw do zakwestionowania umowy kredytowej ani aneksu z 2008 roku. W ocenie banku wprowadzone zmiany były zgodne z obowiązującymi przepisami i nie naruszały interesów konsumentki.
Instytucja finansowa stoi na stanowisku, że aneks nie zawiera niedozwolonych postanowień, a cała konstrukcja umowy pozostaje wiążąca dla stron. W konsekwencji bank domaga się oddalenia powództwa w całości.
O co Sąd Okręgowy w Warszawie zapytał TSUE w sprawie C-246/25?
Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznający sprawę dotyczącą kredytu frankowego, skierował do TSUE pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni Dyrektywy 93/13 oraz zasad skuteczności i proporcjonalności.
Istotą pytania jest ustalenie, czy po wyeliminowaniu nieuczciwego aneksu możliwe jest traktowanie go jako nieistniejącego od początku, co skutkowałoby utrzymaniem umowy w pierwotnej, złotowej wersji. Takie rozwiązanie oznaczałoby powrót do warunków opartych na WIBOR i pierwotnym mechanizmie kredytu.
Jednocześnie sąd powziął wątpliwość, czy takie podejście nie narusza unijnej zasady skuteczności, która wymaga, aby sankcje wobec przedsiębiorców stosujących nieuczciwe postanowienia miały realny i odstraszający charakter.
Alternatywą jest uznanie, że wadliwość aneksu prowadzi do nieważności całej umowy kredytowej, co byłoby rozwiązaniem bardziej korzystnym dla konsumenta i silniej realizującym cele ochrony wynikające z orzecznictwa TSUE.
Jakie znaczenie będzie miał wyrok TSUE w sprawie C-246/25 dla kredytów frankowych?
Wyrok TSUE w sprawie C-246/25 będzie miał istotne znaczenie dla ukształtowania praktyki orzeczniczej w sprawach dotyczących kredytów frankowych. Trybunał określi, jakie skutki prawne powinno wywoływać usunięcie nieuczciwego aneksu z umowy kredytowej.
Rozstrzygnięcie przesądzi, czy konsekwencją stosowania klauzul abuzywnych jest jedynie modyfikacja umowy, czy też ryzyko jej całkowitego upadku. Tym samym wyrok wpłynie na zakres odpowiedzialności banków oraz poziom ochrony konsumentów.
Dla kredytobiorców oznacza to odpowiedź na pytanie, czy mogą domagać się pełnego rozliczenia i zwrotu wszystkich świadczeń, czy jedynie korekty rozliczeń wynikających z wadliwych postanowień.
Dlaczego sprawa C-246/25 może zmienić podejście do aneksów w kredytach frankowych?
Sprawa C-246/25 przed TSUE ma potencjał uporządkowania podejścia do aneksów w umowach kredytowych, które zmieniały charakter zobowiązania w szczególności poprzez przewalutowanie kredytów na CHF.
Wyrok może wyznaczyć granicę między dopuszczalną korektą umowy a koniecznością jej unieważnienia, co ma kluczowe znaczenie dla tysięcy spraw dotyczących kredytów frankowych.
W efekcie orzeczenie TSUE stanie się ważnym punktem odniesienia dla sądów krajowych, określając standard stosowania prawa unijnego oraz zakres ochrony konsumenta w relacjach z instytucjami finansowymi.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Czego dotyczy sprawa C-246/25 przed TSUE?
Sprawa dotyczy skutków unieważnienia aneksu przewalutowującego kredyt złotowy na frankowy. Trybunał rozstrzygnie, czy po upadku aneksu cała umowa musi zostać unieważniona, czy może wrócić do swojej pierwotnej, złotowej formy
Czego dotyczy pytanie prejudycjalne w sprawie C-246/25?
Sąd pyta, czy po uznaniu aneksu za nieuczciwy można traktować go jako nigdy nieistniejący i utrzymać pierwotną umowę, czy też należy unieważnić cały stosunek prawny.