Słup energetyczny stojący na działce od kilkudziesięciu lat to problem, z którym mierzy się wielu właścicieli nieruchomości. Często pojawia się pytanie: czy po 30 latach można jeszcze domagać się odszkodowania albo wynagrodzenia za posadowiony słup na działce? Odpowiedź nie jest oczywista. Sytuację znacząco zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r.
Sprawdź, co dziś przysługuje właścicielowi gruntu.
Słup energetyczny na działce a prawo własności właściciela gruntu
Umieszczenie urządzenia infrastruktury energetycznej na prywatnym gruncie takiego jak słup energetyczny oznacza ingerencję w prawo własności. W praktyce właściciel nieruchomości często nie może w pełni korzystać z części działki, a w niektórych przypadkach ograniczone są również możliwości jej zabudowy.
Z tego względu przedsiębiorstwo energetyczne powinno posiadać tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, którym może być między innymi:
- umowa zawarta z właścicielem nieruchomości,
- decyzja administracyjna zezwalająca na posadowienie urządzeń,
- ustanowiona służebność przesyłu.
Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne nie posiada takiego tytułu prawnego, właściciel działki może dochodzić określonych roszczeń nawet wtedy, gdy słup energetyczny stoi na działce od wielu lat.
Czy przedsiębiorstwa energetyczne mogą powoływać się na zasiedzenie służebności przesyłu?
Najczęstszą linią obrony przedsiębiorstw przesyłowych jest zarzut zasiedzenia. Polega on na tym, że jeżeli firma korzystała z nieruchomości jak posiadacz służebności przesyłu przez odpowiednio długi czas, może nabyć ją z mocy prawa.
W praktyce oznacza to:
- 20 lat – gdy posiadanie było w dobrej wierze,
- 30 lat – gdy było w złej wierze.
Jeżeli więc słup stoi na działce od 30 lat, przedsiębiorstwo może twierdzić, że doszło do zasiedzenia służebności przesyłu. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 grudnia 2025 r. wydanym w sprawie o sygn. P 10/16, uznał jednak, że słupy energetyczne, które zostały posadowione na działce przed 3 sierpnia 2008 roku nie mogą zostać uznane za służebność przez zasiedzenie.
Termin zasiedzenia służebności w takich przypadkach powinien być liczony dopiero od 3 sierpnia 2008 roku, gdyż dopiero wtedy instytucja służebności przesyłu została wprowadzona do kodeksu cywilnego.
Jakie roszczenia może mieć właściciel za słup na działce?
Właściciel działki może wystąpić z roszczeniem o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości – gdy słup został postawiony na działce bez jego zgody i bez podstawy prawnej, np. decyzji administracyjnej czy umowy. Istnieje możliwość dochodzenia zapłaty za ostatnie 6 lat przed wniesieniem pozwu albo zawezwania do próby ugodowej. Ponadto, aby uregulować stan prawny na przyszłość, właściciel może żądać ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Może wystąpić również z roszczeniem o usunięcie słupa energetycznego albo jego przesunięcie w inne miejsce, choć w praktyce bywa to trudne.
Służebność przesyłu a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r.
Wyrok Trybunał Konstytucyjny z 2 grudnia 2025 r. znacząco wzmocnił ochronę prawa własności właścicieli działek obciążonych urządzeniami przesyłowymi, w tym np. słupami energetycznymi. Dotychczas sądy często automatycznie uznawały zasiedzenie służebności przesyłu, jeśli przedsiębiorstwo korzystało z gruntu przez wiele lat. Trybunał podkreślił, że konstytucyjne prawo własności wymaga rzeczywistej ochrony właściciela.
Co wyrok Trybunału Konstytucyjnego oznacza dla właścicieli działek ze słupem energetycznym?
Po wyroku Trybunału:
- firmy przesyłowe nie mogą automatycznie powoływać się na zasiedzenie jako tytuł prawny do korzystania z cudzych gruntów
- większe znaczenie ma ochrona konstytucyjnego prawa własności,
- bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu przez przedsiębiorcę liczony powinien być od 3 sierpnia 2008 r., a więc nawet w przypadku przyjęcia dobrej wiary, nie upłynął jeszcze 20-letni termin zasiedzenia
Dla właścicieli oznacza to większą szansę na uzyskanie wynagrodzenia, nawet gdy urządzenie znajduje się na działce od kilkudziesięciu lat.
Słup energetyczny na działce od 30 lat – czy nadal można dochodzić roszczeń?
Słup energetyczny stojący na działce od 30 lat nie oznacza automatycznie, że właściciel utracił prawo do odszkodowania.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. wzmocnił ochronę właścicieli, ograniczając automatyzm w uznawaniu zasiedzenia. Dziś każda sprawa wymaga dokładnej analizy a w wielu przypadkach właściciel wciąż może dochodzić swoich praw.
Skontaktuj się z nami i sprawdź, jak dochodzić swoich roszczeń.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Czy mogę żądać odszkodowania za słup stojący na mojej działce od 30 lat?
Upływ czasu nie oznacza definitywnie utraty prawa do wynagrodzenia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. ograniczył możliwość automatycznego uznania zasiedzenia służebności, co daje właścicielom większą ochronę.
Co to jest służebność przesyłu?
To prawo przedsiębiorstwa np. energetycznego do korzystania z cudzej działki w celu prowadzenia sieci energetycznej. Może być ustanowiona na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy z właścicielem.
Czy zasiedzenie służebności obejmuje słupy posadowione na działce przed 2008 r.?
Służebność przesyłu dla urządzeń posadzonych przed 3 sierpnia 2008 r. nie może powstać przez zasiedzenie. Termin zasiedzenia liczony jest zgodnie z wyrokiem TK dopiero od tej daty.
Materiał został przygotowany przez ekspertkę Aleksandrę Hajdasz