Sądy zaczną zastępować niedozwolone zapisy umowne średnim kursem NBP?

12 października 2021

Sądy zaczną zastępować niedozwolone zapisy umowne średnim kursem NBP?

Sądy krajowe masowo uznają umowy Frankowiczów za nieważne. Czy wkrótce trendy w orzecznictwie ulegną zmianie?

Pomoc-frankowiczom

Stanowisko sektora bankowego

Zgodnie z orzeczeniem TSUE, wydanym na początku września w węgierskiej sprawie, sądy mają możliwość stosowania średniego kursu NBP w miejscu nieuczciwych zapisów umownych.

Dla banków takie rozwiązanie byłoby dużo korzystniejsze niż masowe wyroki sądów unieważniające umowy. Banki w swojej argumentacji odniosły się także do celów unijnej dyrektywy 93/13, której zadaniem jest wyrównywanie dysproporcji na płaszczyźnie konsument-przedsiębiorca a nie na pozytywnym rozpatrywaniu woli Klienta (ustalenie nieważności umowy kredytowej). Korzyści po stronie konsumenta nie powinny być główną przesłanką do uznania umowy za nieważną.

W ocenie sektora bankowego sąd w oparciu o orzeczenie TSUE powinien postarać się utrzymać umowę w obrocie prawnym.

Natomiast zastępowanie niedozwolonych zapisów umownych innym zapisami (np. poprzez podstawienie średniego kursu NBP w miejscu kursu ustalonego przez bank) jest niedozwolone i sprzeczne z obowiązującą linią orzeczniczą.

Przypomnijmy, Trybunał Sprawiedliwości w słynnej sprawie Państwa Dziubaków jednoznacznie wskazał na istnienie klauzul niedozwolonych w „umowach frankowych” oraz na brak możliwości zastępowania ich ogólnymi przepisami.

Nastąpią zmiany w orzecznictwie?

Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu w sprawie węgierskiej z września br. wskazał na możliwość zastąpienia zapisów umownych w oparciu o średni kurs banku centralnego. Natomiast w odniesieniu do naszych spraw krajowych, zdaniem mec. Wojciecha Bochenka jedyną możliwością utrzymania umowy w mocy jest odfrankowienie.

Celem unijnej dyrektywy 93/13 jest wyeliminowanie nieuczciwych postanowień z treści umowy, przy utrzymaniu jej w mocy w pozostałym zakresie. W sprawach dotyczących kredytów frankowych mówilibyśmy jednak o tzw. odfrankowieniu, to jedyna możliwość utrzymania tej umowy w mocy. Sąd nie ma możliwości zastąpienia nieuczciwego kursu banku innym miernikiem wartości np. poprzez wykorzystanie art. 358 k.c., czyli średniego kursu NBP. Wspomniana regulacja odnosi się do zobowiązań wyrażonych w walucie obcej, a kredyty frankowe były wyrażone i wypłacane w walucie polskiej – komentuje radca prawny Wojciech Bochenek.

Poza tym jak podkreśla, przepisy regulujące powyższe kwestie zostały wprowadzone w 2009 r. a więc po zawarciu spornych umów kredytowych. W związku z tym stosowanie tych regulacji (art. 358 § 2 k.c.) w tym przypadku nie jest zasadne.

Zmiana sędziego sprawozdawcy

W jednym z ostatnich artykułów informowaliśmy o wątpliwościach, jakie pojawiły się w związku z powołaniem na sędziego sprawozdawcę w sprawach dotyczących kredytów frankowych kolejny raz sędziego Romana Trzaskowskiego.

Jak czytamy w artykule nowa prezes Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, Prof. Joanna Misztal-Konecka dokonała zmiany w zakresie wyboru sędziego. Krzysztof Strzelczyk przejmie do rozpatrzenia sprawę o sygn. III CZP 54/21 (dotyczącą bezumownego korzystania z kapitału).

Termin posiedzenia i skład orzekający zostaną wyznaczone po sporządzeniu uzasadnienia postanowienia o przedstawieniu pytania prawnego. Pierwotnie miał to być 8. listopada, jednak w zaistniałej sytuacji ulegnie on zmianie.

Więcej informacji na portalu Parkiet.com.

Czytaj również


TSUE kolejny raz wypowie się w kwestii Frankowiczów C-139/22 i C-140/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nadał bieg dwóm sprawom frankowym przeciwko mBank S.A. skierowanym przez Sąd

Czytaj więcej

Rosnąca ilość powództw w sprawach frankowych

Ilość spraw frankowych znajdujących się na etapie postępowania sądowego sukcesywnie się zwiększa. Czym spowodowane jest

Czytaj więcej

Kredyt we frankach a prowadzenie działalności gospodarczej

Spodziewana jest kolejna fala kredytobiorców frankowych, którzy w najbliższym czasie mogą próbować dochodzić roszczeń od

Czytaj więcej

Dynamiczny przyrost wyroków w sprawach frankowych

W pierwszej połowie 2022r. zapadło ponad 4 tys. wyroków w sprawach frankowych. Dla porównania, w

Czytaj więcej