Czy wiesz, że w polskich sądach wciąż czeka blisko 200 tys. spraw frankowych? Rząd przyjął ustawę frankową, która ma przyspieszyć rozpatrywanie sporów konsumentów z bankami. Nowe przepisy mają wprowadzić zawieszenie rat, ułatwiają rozliczenia w jednym postępowaniu i odciążyć sądy. Sprawdź, kogo obejmuje ustawa frankowa i jakie konkretne korzyści przyniesie frankowiczom.
Kogo obejmuje ustawa frankowa?
Ustawa frankowa chroni przede wszystkim kredytobiorców frankowych, ale nie ogranicza się tylko do nich. Nowe przepisy obejmują również:
- spadkobierców konsumentów, którzy przejmują długi po zmarłym kredytobiorcy,
- osoby przystępujące do długu wynikającego z umowy kredytu lub pożyczki.
Projekt nie obejmuje kredytów w innych walutach, np. euro czy dolar, ponieważ sprawy frankowe stanowią aż 75% zaległych postępowań w sądach apelacyjnych. Dzięki tym zapisom także osoby, które wcześniej nie były stroną umowy, będą mogły korzystać z ułatwień przewidzianych ustawą.
Jak ustawa frankowa zmieni zasady zawieszania rat?
Projekt ustawy frankowej zakłada, że wprowadzone zostanie automatyczne zawieszanie rat kredytowych w momencie doręczenia bankowi odpisu pozwu. Do tej pory decyzja o zabezpieczeniu należała do sądu i mogła zająć wiele miesięcy. Po zmianach zawieszenie rat ma następować z mocy prawa i obowiązywać aż do prawomocnego zakończenia sprawy frankowej.
W projekcie przewidziano także przepisy przejściowe. Obejmą one wszystkie sprawy, w których wnioski o zabezpieczenie zostały już złożone, lecz nie zostały jeszcze rozpoznane w dniu wejścia ustawy w życie. W takich przypadkach zawieszenie ma następować automatycznie, bez konieczności wydawania dodatkowych postanowień przez sąd.
Projekt wprowadza również wyjątek. Jeśli frankowicz do chwili wniesienia pozwu nie spłacił jeszcze nominalnej wartości wypłaconego kapitału, możliwe będzie dalsze regulowanie rat mimo automatycznego zawieszenia.
Zarzut potrącenia – większa ochrona dla konsumentów
Projekt ustawy frankowej przewiduje, że wprowadzone zostaną nowe zasady dotyczące zarzutu potrącenia. Do tej pory możliwość jego zgłoszenia była ściśle ograniczona – frankowicz lub bank mogli podnieść zarzut wyłącznie przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo maksymalnie w ciągu dwóch tygodni od dnia, w którym wierzytelność stała się wymagalna. Po upływie tego terminu szansa na rozliczenie roszczeń w danym postępowaniu przepadała, co często prowadziło do konieczności wszczynania kolejnych spraw i generowało dodatkowe koszty.
Projekt zakłada, że nowe przepisy znacząco wydłużą ten termin. Zarzut potrącenia będzie można zgłosić aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji. W przypadku spraw frankowych rozpoznawanych na posiedzeniu niejawnym możliwość ta zostanie utrzymana aż do momentu wydania wyroku przez sąd drugiej instancji.
Jak ustawa frankowa zmieni zasady powództwa wzajemnego?
Projekt ustawy frankowej zakłada, że wprowadzone zostaną nowe zasady dotyczące powództwa wzajemnego. Będzie je można zgłosić aż do zakończenia postępowania w sądzie pierwszej instancji. W przypadku spraw frankowych rozpoznawanych na posiedzeniach niejawnych termin ten zostanie wydłużony do chwili wydania wyroku przez sąd.
Rozwiązanie to ma umożliwić rozliczenie wszystkich roszczeń w jednym postępowaniu, bez konieczności prowadzenia dodatkowych procesów. Przykładowo, jeśli bank zgłosi swoje roszczenie wobec kredytobiorcy, zostanie ono rozpoznane w tym samym postępowaniu, co zwiększy szybkość i przejrzystość całego procesu.
Ułatwienia dla sądów i szybsze sprawy frankowe
Projekt ustawy frankowej przewiduje również rozwiązania, które mają bezpośrednio odciążyć sądy i przyspieszyć rozpoznawanie spraw frankowych. Wprowadzona zostanie możliwość przesłuchania stron na piśmie, co pozwoli uniknąć konieczności osobistego stawiennictwa. Sprawy frankowe będą mogły być rozpoznawane na posiedzeniach niejawnych, również w postępowaniu apelacyjnym, a odwołania mają być rozpatrywane w składzie jednego sędziego.
Dzięki tym zmianom postępowania mają stać się krótsze i bardziej przejrzyste, a sądy zyskają narzędzia, które pozwolą szybciej wydawać wyroki w sprawach konsumentów.
Kiedy zacznie obowiązywać ustawa frankowa?
Projekt trafi teraz do Sejmu. Zgodnie z założeniami, ustawa frankowa wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Jeżeli proces legislacyjny przebiegnie sprawnie, nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać jeszcze w tym roku, dając frankowiczom realną szansę na szybsze zakończenie ich spraw.
FAQ – najczęstsze pytania
Kogo obejmuje ustawa frankowa?
Ustawa dotyczy przede wszystkim kredytobiorców we frankach szwajcarskich. Obejmuje także spadkobierców konsumentów oraz osoby, które przystąpiły do długu wynikającego z umowy kredytu lub pożyczki. Nie obejmuje kredytów w innych walutach, np. euro czy jen.
Jak ustawa frankowa wpływa na czas rozpatrywania spraw w sądach?
Nowe przepisy wprowadzają szereg mechanizmów mających na celu przyspieszenie postępowań sądowych. Należą do nich m.in.: przesłuchania stron na piśmie, możliwość rozpoznawania spraw frankowych na posiedzeniach niejawnych oraz skład jednego sędziego w apelacji. Dzięki temu postępowania mają trwać krócej, a kredytobiorcy mogą szybciej uzyskać rozstrzygnięcie swoich spraw.